Sách giáo khoa Vật lí 12

Giải Bài 1 trang 121 SGK Vật lí 12

Bài 25. Ứng dụng của phóng xạ   Đã kiểm chéo

Đề bài

Lực nào đã làm thay đổi phương của hạt alpha (24He_2^4\mathrm{He}) khi được bắn vào lá vàng mỏng?
A. Lực hạt nhân giúp hạt nhân 79197Au_{79}^{197}\mathrm{Au} đẩy 24He_2^4\mathrm{He}.
B. Lực hạt nhân giúp hạt nhân 79197Au_{79}^{197}\mathrm{Au} hút 24He_2^4\mathrm{He}.
C. Lực đẩy tĩnh điện giữa hạt nhân 79197Au_{79}^{197}\mathrm{Au} và 24He_2^4\mathrm{He}.
D. Lực hút tĩnh điện giữa các electron của phân tử vàng và 24He_2^4\mathrm{He}.

Lời giải

Phân tích hiện tượng (thí nghiệm tán xạ hạt alpha của Rutherford):

Khi bắn chùm hạt alpha (24He_2^4\mathrm{He}) vào lá vàng mỏng, hầu hết các hạt đi thẳng, nhưng một số ít bị lệch phương, thậm chí bật ngược trở lại. Nguyên nhân là do tương tác giữa hạt alpha với hạt nhân vàng.

Xét bản chất lực:

- Hạt alpha 24He_2^4\mathrm{He} mang điện tích dương +2e+2e.
- Hạt nhân vàng 79197Au_{79}^{197}\mathrm{Au} mang điện tích dương +79e+79e.
- Hai hạt cùng mang điện dương nên giữa chúng xuất hiện lực đẩy tĩnh điện (lực Coulomb). Chính lực này làm hạt alpha đổi phương chuyển động khi tới gần hạt nhân vàng.
- Lực hạt nhân chỉ có tác dụng ở khoảng cách rất nhỏ (cỡ kích thước hạt nhân), hạt alpha hầu như không tới được khoảng cách đó, nên không phải lực hạt nhân → loại A, B.
- Electron có khối lượng rất nhỏ so với hạt alpha nên không đủ sức làm lệch đáng kể phương của hạt alpha → loại D.

Kết luận: Lực làm thay đổi phương của hạt alpha là lực đẩy tĩnh điện giữa hạt nhân vàng và hạt alpha.

Chọn đáp án C.

Đáp số

C. Lực đẩy tĩnh điện giữa hạt nhân 79197Au_{79}^{197}\mathrm{Au} và 24He_2^4\mathrm{He}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.