Sách giáo khoa Vật lí 12

Giải Câu hỏi 1 trang 51 SGK Vật lí 12

Bài 12. Áp suất khí theo mô hình động học phân tử. Quan hệ giữa động năng phân tử và nhiệt độ   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hãy dùng các hệ thức (12.2) và (12.3) để giải thích tại sao áp suất trong quá trình đẳng tích của một lượng khí xác định tỉ lệ thuận với nhiệt độ tuyệt đối.

Lời giải

Áp dụng hai hệ thức của SGK:

a) Hệ thức (12.2) cho biết áp suất của chất khí liên hệ với động năng tịnh tiến trung bình của phân tử:
$$p=\frac{2}{3}\mu\,\overline{E_\text{đ}}$$
trong đó $\mu=\dfrac{N}{V}$ là số phân tử trong một đơn vị thể tích (mật độ phân tử), còn $\overline{E_\text{đ}}$ là động năng tịnh tiến trung bình của một phân tử.

b) Hệ thức (12.3) cho biết động năng tịnh tiến trung bình của phân tử tỉ lệ thuận với nhiệt độ tuyệt đối:
$$\overline{E_\text{đ}}=\frac{3}{2}kT$$
với $k$ là hằng số Boltzmann.

c) Thay (12.3) vào (12.2):
$$p=\frac{2}{3}\mu\cdot\frac{3}{2}kT=\mu kT=\frac{N}{V}\,kT.$$

d) Xét một lượng khí xác định thực hiện quá trình đẳng tích:
- Số phân tử $N$ không đổi (lượng khí xác định),
- Thể tích $V$ không đổi (đẳng tích),
- $k$ là hằng số.

Do đó $\dfrac{N}{V}k$ là một hằng số, nên
$$p=\left(\frac{N}{V}k\right)T=\text{hằng số}\times T.$$

Vậy trong quá trình đẳng tích của một lượng khí xác định, áp suất $p$ tỉ lệ thuận với nhiệt độ tuyệt đối $T$ (đpcm).

Đáp số

$p=\mu kT=\dfrac{N}{V}kT$; khi đẳng tích $\dfrac{N}{V}k=$ hằng số nên $p\propto T$ — đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.