Sách giáo khoa Vật lí 11

Giải Câu hỏi trang 52 SGK Vật lí 11

Bài 13. Sóng dừng   Đã kiểm

Đề bài

Từ kết quả thí nghiệm rút ra điều kiện để có sóng dừng.

Lời giải

## Điều kiện để có sóng dừng

Phân tích kết quả thí nghiệm

Trên một sợi dây đàn hồi, sóng tới và sóng phản xạ truyền ngược chiều nhau gặp nhau và giao thoa. Với một số tần số thích hợp của nguồn, trên dây xuất hiện những điểm luôn đứng yên gọi là nút và những điểm dao động với biên độ cực đại gọi là bụng, nằm xen kẽ và cố định. Đó là hiện tượng sóng dừng.

Từ thí nghiệm rút ra: khoảng cách giữa hai nút liên tiếp (hoặc hai bụng liên tiếp) luôn bằng nửa bước sóng λ2\dfrac{\lambda}{2}; khoảng cách giữa một nút và một bụng liền kề bằng λ4\dfrac{\lambda}{4}.

Trường hợp 1 — Dây có hai đầu cố định (hai đầu là nút)

Vì hai đầu dây đều phải là nút, chiều dài dây LL bằng một số nguyên lần nửa bước sóng:

L=n λ2(n=1, 2, 3, … )L = n\,\dfrac{\lambda}{2}\qquad (n = 1,\,2,\,3,\,\dots)

Trong đó nn là số bó sóng (số bụng) trên dây; số nút khi đó là n+1n+1.

Trường hợp 2 — Dây một đầu cố định, một đầu tự do (một đầu là nút, một đầu là bụng)

Chiều dài dây bằng một số lẻ lần một phần tư bước sóng:

L=(2n−1) λ4(n=1, 2, 3, … )L = (2n-1)\,\dfrac{\lambda}{4}\qquad (n = 1,\,2,\,3,\,\dots)

Kết luận

Điều kiện để có sóng dừng là chiều dài dây phải thoả mãn:
- Hai đầu cố định: L=nλ2L = n\dfrac{\lambda}{2}
- Một đầu cố định, một đầu tự do: L=(2n−1)λ4L = (2n-1)\dfrac{\lambda}{4}

với n=1, 2, 3, …n = 1,\,2,\,3,\,\dots

Đáp số

Hai đầu cố định: L=nλ2 (n=1,2,3,…)L = n\dfrac{\lambda}{2}\,(n=1,2,3,\ldots)Một đầu cố định, một đầu tự do: L=(2n−1)λ4 (n=1,2,3,…)L = (2n-1)\dfrac{\lambda}{4}\,(n=1,2,3,\ldots)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.