Giải Hoạt động 2 trang 15 SGK Vật lí 11
Đề bài
Phương trình dao động của một vật là (cm). Hãy viết phương trình vận tốc, gia tốc và vẽ đồ thị li độ, vận tốc, gia tốc theo thời gian của vật.
Lời giải
Tóm tắt dữ kiện. Phương trình li độ: (cm).
So với dạng chuẩn , ta có:
- Biên độ: cm
- Tần số góc: rad/s
- Pha ban đầu:
- Chu kì: s
a) Phương trình vận tốc.
Vận tốc là đạo hàm của li độ theo thời gian:
Vận tốc biến thiên điều hoà với biên độ cm/s, sớm pha so với li độ (có thể viết cm/s).
b) Phương trình gia tốc.
Gia tốc là đạo hàm của vận tốc theo thời gian:
Gia tốc biến thiên điều hoà với biên độ cm/s m/s, ngược pha với li độ. Nhận xét: , luôn hướng về vị trí cân bằng.
c) Đồ thị li độ, vận tốc, gia tốc theo thời gian.
Cả ba đại lượng đều là hàm tuần hoàn với cùng chu kì s. Lập bảng giá trị tại các thời điểm đặc biệt trong một chu kì:
| (s) | | | | | |
|---|---|---|---|---|---|
| (cm) | | | | | |
| (cm/s) | | | | | |
| (cm/s²) | | | | | |
Từ bảng, vẽ ba đường hình sin trên cùng trục thời gian (chu kì s):
- Đồ thị –: đường cosin, xuất phát từ giá trị cực đại cm tại , dao động giữa cm và cm.
- Đồ thị –: đường sin (lấy dấu âm), xuất phát từ tại rồi đi xuống cực tiểu cm/s; dao động giữa cm/s, sớm pha so với (đỉnh của lệch trước đỉnh của một khoảng ).
- Đồ thị –: đường cosin lật ngược, xuất phát từ cực tiểu cm/s² tại ; dao động giữa cm/s², ngược pha hoàn toàn với (khi cực đại thì cực tiểu và ngược lại).
Kiểm tra lại: tại : cm (cực đại) (hợp lí vì vật ở biên) và cm/s² (cực đại độ lớn, hướng về VTCB). Các mối liên hệ pha ( sớm pha so với , ngược pha ) đều đúng với dao động điều hoà.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.