Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Vận dụng 1 trang 36 SGK Vật lí 10

Bài 7. Đồ thị độ dịch chuyển – thời gian   Đã kiểm chéo

Đề bài

Số liệu về độ dịch chuyển và thời gian của chuyển động thẳng của một xe ô tô đồ chơi chạy bằng pin được ghi trong bảng bên:

| Độ dịch chuyển (m) | 1 | 3 | 5 | 7 | 7 | 7 |
| Thời gian (s) | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |

Dựa vào bảng này để:

a) Vẽ đồ thị độ dịch chuyển – thời gian của chuyển động.

b) Mô tả chuyển động của xe.

c) Tính vận tốc của xe trong 3 s đầu.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 36 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bảng số liệu độ dịch chuyển và thời gian của xe ô tô đồ chơi:

| Độ dịch chuyển (m) | 1 | 3 | 5 | 7 | 7 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Thời gian (s) | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |

Lời giải

a) Vẽ đồ thị độ dịch chuyển – thời gian

Chọn trục hoành là thời gian tt (s), trục tung là độ dịch chuyển dd (m). Biểu diễn các cặp số liệu từ bảng thành các điểm:

(0;1), (1;3), (2;5), (3;7), (4;7), (5;7)(0;1),\ (1;3),\ (2;5),\ (3;7),\ (4;7),\ (5;7)

Nối các điểm lại, ta được đồ thị gồm hai phần:
- Từ t=0t = 0 đến t=3 st = 3\,\text{s}: đồ thị là một đường thẳng đi lên (độ dịch chuyển tăng đều từ 1 m đến 7 m).
- Từ t=3 st = 3\,\text{s} đến t=5 st = 5\,\text{s}: đồ thị là một đoạn thẳng nằm ngang ở mức d=7 md = 7\,\text{m} (độ dịch chuyển không đổi).

b) Mô tả chuyển động của xe

- Trong 3 giây đầu (0→3 s0 \to 3\,\text{s}): cứ sau mỗi giây độ dịch chuyển tăng thêm 2 m2\,\text{m} như nhau, đồ thị là đường thẳng xiên lên, nên xe chuyển động thẳng đều theo một chiều với tốc độ không đổi.
- Trong 2 giây sau (3→5 s3 \to 5\,\text{s}): độ dịch chuyển giữ nguyên bằng 7 m7\,\text{m}, đồ thị nằm ngang, nên xe đứng yên (dừng lại).

c) Tính vận tốc của xe trong 3 s đầu

Độ dịch chuyển trong 3 s đầu:

Δd=d3−d0=7−1=6 (m)\Delta d = d_3 - d_0 = 7 - 1 = 6\ (\text{m})

Thời gian tương ứng: Δt=3−0=3 (s)\Delta t = 3 - 0 = 3\ (\text{s}).

Vận tốc của xe:

v=ΔdΔt=63=2 (m/s)v = \dfrac{\Delta d}{\Delta t} = \dfrac{6}{3} = 2\ (\text{m/s})

Đáp số

Đồ thị gồm đoạn thẳng xiên lên qua các điểm (0;1), (1;3), (2;5), (3;7) và đoạn nằm ngang d = 7 m từ t = 3 s đến t = 5 s0 – 3 s: xe chuyển động thẳng đều; 3 – 5 s: xe đứng yênv = 2 m/s

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.