Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Câu hỏi trang 35 SGK Vật lí 10

Bài 7. Đồ thị độ dịch chuyển – thời gian   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hãy xác định vận tốc và tốc độ của người bơi từ giây 45 đến giây 60 bằng đồ thị ở Hình 7.2.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 35 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Đồ thị biểu diễn độ dịch chuyển d (m) theo thời gian t (s). Trục tung ghi độ dịch chuyển từ 0 đến 60 m; trục hoành ghi thời gian từ 0 đến 60 s. Đồ thị gồm ba đoạn thẳng: đoạn thứ nhất đi từ gốc O(0; 0) lên đến A(25; 50); đoạn thứ hai nằm ngang từ A(25; 50) đến B(35; 50); đoạn thứ ba đi xuống từ B(35; 50) đến C(60; 25). Trong khoảng từ giây 45 đến giây 60, đồ thị nằm trên đoạn BC: tại t = 45 s độ dịch chuyển khoảng 40 m, tại t = 60 s độ dịch chuyển bằng 25 m.

Lời giải

Trong khoảng từ giây 45 đến giây 60, đồ thị nằm trên đoạn thẳng BCBC đi xuống. Dựa vào đồ thị:

- Tại t1=45 st_1 = 45\ \text{s}: độ dịch chuyển d1=40 md_1 = 40\ \text{m}.
- Tại t2=60 st_2 = 60\ \text{s}: độ dịch chuyển d2=25 md_2 = 25\ \text{m}.

a) Vận tốc

Vận tốc được xác định bằng độ dốc của đồ thị độ dịch chuyển – thời gian:

v=ΔdΔt=d2−d1t2−t1=25−4060−45=−1515=−1 m/s.v = \frac{\Delta d}{\Delta t} = \frac{d_2 - d_1}{t_2 - t_1} = \frac{25 - 40}{60 - 45} = \frac{-15}{15} = -1\ \text{m/s}.

Dấu "−-" cho biết trong giai đoạn này người bơi chuyển động theo chiều ngược lại (bơi quay trở về vị trí xuất phát).

b) Tốc độ

Trên đoạn BCBC người bơi chỉ chuyển động theo một chiều nên quãng đường đi được bằng độ lớn của độ dịch chuyển:

s=∣d2−d1∣=∣25−40∣=15 m.s = |d_2 - d_1| = |25 - 40| = 15\ \text{m}.

Tốc độ:

v′=sΔt=1515=1 m/s.v' = \frac{s}{\Delta t} = \frac{15}{15} = 1\ \text{m/s}.

Kiểm tra: Độ lớn của vận tốc ∣v∣=1 m/s|v| = 1\ \text{m/s} đúng bằng tốc độ v′=1 m/sv' = 1\ \text{m/s}, phù hợp vì trên đoạn BCBC chuyển động diễn ra theo một chiều không đổi.

Đáp số

Vận tốc: v=−1 m/sv = -1\ \text{m/s}Tốc độ: v′=1 m/sv' = 1\ \text{m/s}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.