Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Hoạt động trang 35 SGK Vật lí 10

Bài 7. Đồ thị độ dịch chuyển – thời gian   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hình 7.2 là đồ thị độ dịch chuyển – thời gian của một người đang bơi trong một bể bơi dài 50 m. Đồ thị này cho biết những gì về chuyển động của người đó?

1. Trong 25 giây đầu mỗi giây người đó bơi được bao nhiêu mét? Tính vận tốc của người đó ra m/s.

2. Từ giây nào đến giây nào người đó không bơi?

3. Từ giây 35 đến giây 60 người đó bơi theo chiều nào?

4. Trong 20 giây cuối cùng, mỗi giây người đó bơi được bao nhiêu mét? Tính vận tốc của người đó ra m/s.

5. Xác định độ dịch chuyển và vận tốc của người đó khi bơi từ B đến C.

6. Xác định độ dịch chuyển và vận tốc của người đó trong cả quá trình bơi.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 35 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Đồ thị biểu diễn độ dịch chuyển d (m) theo thời gian t (s). Trục tung ghi độ dịch chuyển từ 0 đến 60 m (các vạch 10, 20, 30, 40, 50, 60); trục hoành ghi thời gian từ 0 đến 60 s (các vạch 5, 10, 15, …, 60). Đồ thị gồm ba đoạn thẳng nối tiếp: đoạn thứ nhất đi từ gốc O(0; 0) thẳng lên đến điểm A(25; 50); đoạn thứ hai nằm ngang từ A(25; 50) đến B(35; 50); đoạn thứ ba đi xuống từ B(35; 50) đến C(60; 25). Trên đoạn OA có ghi góc nghiêng α với trục hoành, cùng với Δd (độ tăng độ dịch chuyển) và Δt (khoảng thời gian tương ứng).

Lời giải

Đọc đồ thị: Đồ thị gồm ba đoạn thẳng:
- Đoạn OA: từ O(0;0)O(0;0) đến A(25;50)A(25;50) — độ dịch chuyển tăng đều → người đó bơi đều theo chiều dương (bơi đi).
- Đoạn AB: từ A(25;50)A(25;50) đến B(35;50)B(35;50) — độ dịch chuyển không đổi → người đó đứng yên (nghỉ).
- Đoạn BC: từ B(35;50)B(35;50) đến C(60;25)C(60;25) — độ dịch chuyển giảm đều → người đó bơi đều theo chiều âm (bơi ngược trở lại).

1. Trong 25 giây đầu (đoạn OA), độ dịch chuyển tăng từ 00 đến 50 m50\ \text{m}.

Mỗi giây người đó bơi được: 5025=2 m\dfrac{50}{25} = 2\ \text{m}.

Vận tốc: v1=ΔdΔt=5025=2 m/sv_1 = \dfrac{\Delta d}{\Delta t} = \dfrac{50}{25} = 2\ \text{m/s}.

2. Đoạn AB nằm ngang (độ dịch chuyển giữ nguyên 50 m50\ \text{m}), tương ứng từ giây thứ 2525 đến giây thứ 3535. Vậy từ giây 25 đến giây 35 người đó không bơi (nghỉ, đứng yên).

3. Từ giây 35 đến giây 60 (đoạn BC), độ dịch chuyển giảm từ 50 m50\ \text{m} xuống 25 m25\ \text{m}, tức là người đó bơi ngược trở lại — bơi theo chiều ngược với lúc đầu (chiều âm, quay trở về).

4. Trong 20 giây cuối cùng (từ giây 4040 đến giây 6060), đồ thị thuộc đoạn BC. Trên đoạn này độ dịch chuyển giảm đều với độ dốc:

25−5060−35=−2525=−1 m/s\dfrac{25-50}{60-35} = \dfrac{-25}{25} = -1\ \text{m/s}.

Vậy mỗi giây người đó bơi được 1 m1\ \text{m} (theo chiều ngược lại).

Vận tốc: v4=−1 m/sv_4 = -1\ \text{m/s} (độ lớn 1 m/s1\ \text{m/s}, chiều âm).

5. Khi bơi từ B(35;50)B(35;50) đến C(60;25)C(60;25):

Độ dịch chuyển: dBC=25−50=−25 md_{BC} = 25 - 50 = -25\ \text{m} (dài 25 m25\ \text{m}, hướng về vị trí xuất phát).

Khoảng thời gian: Δt=60−35=25 s\Delta t = 60 - 35 = 25\ \text{s}.

Vận tốc: vBC=−2525=−1 m/sv_{BC} = \dfrac{-25}{25} = -1\ \text{m/s}.

6. Trong cả quá trình bơi (từ O(0;0)O(0;0) đến C(60;25)C(60;25)):

Độ dịch chuyển cả quá trình: d=25−0=25 md = 25 - 0 = 25\ \text{m} (theo chiều dương).

Tổng thời gian: t=60 st = 60\ \text{s}.

Vận tốc (trung bình): v=dt=2560≈0,42 m/sv = \dfrac{d}{t} = \dfrac{25}{60} \approx 0{,}42\ \text{m/s}.

Đáp số

2 m mỗi giây; v₁ = 2 m/sTừ giây 25 đến giây 35Bơi theo chiều ngược lại (chiều âm, quay về)1 m mỗi giây; v₄ = −1 m/sd = −25 m; v = −1 m/sd = 25 m; v ≈ 0,42 m/s

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.