Sách giáo khoa Vật lí 10

Giải Câu hỏi trang 34 SGK Vật lí 10

Bài 7. Đồ thị độ dịch chuyển - thời gian   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hãy tính quãng đường đi được, độ dịch chuyển, tốc độ, vận tốc của bạn A khi đi từ nhà đến trường và khi đi từ trường đến siêu thị (Hình 7.1). Coi chuyển động của bạn A là chuyển động đều và biết cứ 100 m bạn A đi hết 25 s.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 34 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 7.1 là một trục số nằm ngang biểu diễn vị trí x (đơn vị m) với các vạch 0, 200 m, 400 m, 600 m, 800 m, 1 000 m. Trên trục: Nhà ở vị trí x = 0 (có hình bạn A đi xe đạp), Siêu thị ở vị trí x = 800 m, Trường học ở vị trí x = 1 000 m.

Lời giải

Dữ kiện chung: Cứ 100 m bạn A đi hết 25 s, nên tốc độ (độ lớn) của chuyển động đều là:

v=10025=4 (m/s)v = \frac{100}{25} = 4 \ (\text{m/s})

Chọn chiều dương là chiều từ nhà đến trường (chiều tăng của trục Ox). Vị trí: Nhà x=0x = 0, Siêu thị x=800x = 800 m, Trường x=1 000x = 1\,000 m.

a) Khi đi từ nhà (x1=0x_1 = 0) đến trường (x2=1 000x_2 = 1\,000 m):

- Quãng đường đi được: s=1 000 ms = 1\,000 \ \text{m}.
- Độ dịch chuyển: d=x2−x1=1 000−0=1 000 md = x_2 - x_1 = 1\,000 - 0 = 1\,000 \ \text{m} (theo chiều dương).
- Thời gian đi: t=sv=1 0004=250 st = \dfrac{s}{v} = \dfrac{1\,000}{4} = 250 \ \text{s}.
- Tốc độ: v=st=1 000250=4 m/sv = \dfrac{s}{t} = \dfrac{1\,000}{250} = 4 \ \text{m/s}.
- Vận tốc: vˉ=dt=1 000250=4 m/s\bar{v} = \dfrac{d}{t} = \dfrac{1\,000}{250} = 4 \ \text{m/s} (theo chiều dương).

Vì chuyển động theo một chiều, quãng đường bằng độ dịch chuyển nên tốc độ bằng vận tốc.

b) Khi đi từ trường (x2=1 000x_2 = 1\,000 m) đến siêu thị (x3=800x_3 = 800 m):

- Quãng đường đi được: s′=∣800−1 000∣=200 ms' = |800 - 1\,000| = 200 \ \text{m}.
- Độ dịch chuyển: d′=x3−x2=800−1 000=−200 md' = x_3 - x_2 = 800 - 1\,000 = -200 \ \text{m} (ngược chiều dương, tức hướng từ trường về nhà).
- Thời gian đi: t′=s′v=2004=50 st' = \dfrac{s'}{v} = \dfrac{200}{4} = 50 \ \text{s}.
- Tốc độ: v′=s′t′=20050=4 m/sv' = \dfrac{s'}{t'} = \dfrac{200}{50} = 4 \ \text{m/s}.
- Vận tốc: vˉ′=d′t′=−20050=−4 m/s\bar{v}' = \dfrac{d'}{t'} = \dfrac{-200}{50} = -4 \ \text{m/s}.

Dấu "−-" cho biết vận tốc có hướng ngược với chiều dương đã chọn. Độ lớn vận tốc vẫn là 44 m/s, bằng tốc độ.

Nhận xét: Vì bạn A chuyển động đều nên trong cả hai chặng tốc độ và độ lớn vận tốc đều bằng 44 m/s; chỉ khác nhau ở hướng của độ dịch chuyển và vận tốc.

Đáp số

Nhà → trường: quãng đường s=1 000s = 1\,000 m; độ dịch chuyển d=1 000d = 1\,000 m; tốc độ =4= 4 m/s; vận tốc =4= 4 m/s (theo chiều dương)Trường → siêu thị: quãng đường s′=200s' = 200 m; độ dịch chuyển d′=−200d' = -200 m; tốc độ =4= 4 m/s; vận tốc =−4= -4 m/s (ngược chiều dương)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.