Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 10.12 trang 108 SGK Toán 9

Luyện tập chung   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một vòng bi bằng thép (phần thép giữa hai hình trụ) có hình dạng và kích thước như Hình 10.30. Tính thể tích của vòng bi đó.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 108 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hình 10.30: Một vòng bi hình trụ (khối trụ đặc bị khoét một trụ đồng trục ở giữa). Trụ ngoài có đường kính 7 cm, lỗ trụ ở giữa có đường kính 5 cm, chiều cao của vòng bi là 10 cm.

Lời giải

Phân tích. Vòng bi bằng thép là phần nằm giữa hai hình trụ có cùng trục và cùng chiều cao: khối trụ ngoài đặc bị khoét đi một khối trụ ở giữa. Chiều cao chung của hai hình trụ là $h = 10$ cm.

Bán kính hai đáy.

Hình trụ ngoài có đường kính $7$ cm nên bán kính là $R = \dfrac{7}{2} = 3{,}5$ (cm).

Lỗ trụ ở giữa có đường kính $5$ cm nên bán kính là $r = \dfrac{5}{2} = 2{,}5$ (cm).

Tính thể tích.

Thể tích khối trụ ngoài là:

$$V_1 = \pi R^2 h = \pi \cdot 3{,}5^2 \cdot 10 = 122{,}5\pi \ (\text{cm}^3).$$

Thể tích khối trụ bị khoét ở giữa là:

$$V_2 = \pi r^2 h = \pi \cdot 2{,}5^2 \cdot 10 = 62{,}5\pi \ (\text{cm}^3).$$

Thể tích của vòng bi là:

$$V = V_1 - V_2 = 122{,}5\pi - 62{,}5\pi = 60\pi \approx 188{,}5 \ (\text{cm}^3).$$

Vậy thể tích của vòng bi là $60\pi \approx 188{,}5$ cm³.

Đáp số

$V = 60\pi \approx 188{,}5$ cm³

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.