Giải Bài 5.24 trang 108 SGK Toán 9
Đề bài
Hình 5.37 cho thấy hình ảnh của những đường tròn (là viền ngoài của các sản phẩm) qua cách trình bày một số sản phẩm mây tre đan. Bằng cách đánh số các đường tròn, em hãy chỉ ra một vài cặp đường tròn cắt nhau và vài cặp đường tròn không giao nhau.
Mô tả hình bằng lời
Hình 5.37: ảnh chụp một cụm các sản phẩm mây tre đan hình tròn (rổ, khay, đĩa đan) đặt chồng và cạnh nhau; viền ngoài của mỗi sản phẩm là một đường tròn, có những cặp viền cắt nhau (chồng lên nhau) và những cặp viền tách rời (không giao nhau).
Lời giải
Cách làm: Ta đánh số các đường tròn (viền ngoài của các sản phẩm) trong Hình 5.37, chẳng hạn lần lượt là $(O_1), (O_2), (O_3), (O_4), (O_5), \dots$ rồi dựa vào vị trí tương đối của chúng để phân loại.
Nhắc lại kiến thức:
- Hai đường tròn cắt nhau khi chúng có đúng hai điểm chung (hai viền chồng lên nhau, phần đan của hai sản phẩm giao nhau tạo thành một vùng chung có hai điểm biên).
- Hai đường tròn không giao nhau khi chúng không có điểm chung nào (hai viền tách rời hẳn — ở ngoài nhau, hoặc một đường tròn nằm trong đường tròn kia mà không chạm).
a) Một vài cặp đường tròn cắt nhau:
Quan sát các sản phẩm đặt chồng/gối lên nhau, viền của chúng cắt nhau tại hai điểm. Chẳng hạn:
- Cặp $(O_1)$ và $(O_2)$;
- Cặp $(O_2)$ và $(O_3)$;
- Cặp $(O_3)$ và $(O_4)$.
(Đây là những cặp sản phẩm mà hai viền tròn chồng mép lên nhau, nhìn thấy rõ hai giao điểm.)
b) Một vài cặp đường tròn không giao nhau:
Quan sát các sản phẩm đặt tách rời nhau (hoặc cái nhỏ nằm gọn trong cái lớn mà viền không chạm nhau). Chẳng hạn:
- Cặp $(O_1)$ và $(O_4)$;
- Cặp $(O_1)$ và $(O_5)$;
- Cặp $(O_2)$ và $(O_5)$.
(Đây là những cặp mà hai viền không có điểm chung: hoặc nằm ngoài nhau, hoặc đựng nhau.)
*Lưu ý:* Vì cách đánh số là tự do nên câu trả lời có thể khác nhau tùy từng học sinh; điều quan trọng là chỉ đúng được những cặp viền chồng (hai điểm chung) là cắt nhau, và những cặp viền rời (không có điểm chung) là không giao nhau.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.