Giải Bài 10.4 trang 101 SGK Toán 9
Đề bài
Một bóng đèn huỳnh quang có dạng hình trụ được đặt khít vào một hộp giấy cứng dạng hình hộp chữ nhật (H.10.15). Hộp giấy có chiều dài bằng 0,6 m, đáy là hình vuông cạnh 4 cm. Tính diện tích xung quanh và thể tích của bóng đèn (giả sử bề dày của hộp giấy không đáng kể).
Mô tả hình bằng lời
Hình 10.15: Một bóng đèn huỳnh quang dạng hình trụ nằm khít bên trong một hộp giấy dạng hình hộp chữ nhật dài. Hộp có chiều dài 0,6 m, tiết diện đáy là hình vuông cạnh 4 cm (nên đường kính đáy hình trụ bằng 4 cm).
Lời giải
Phân tích: Bóng đèn hình trụ được đặt khít vào hộp giấy hình hộp chữ nhật nên:
- Chiều cao hình trụ bằng chiều dài hộp: $h = 0,6\text{ m} = 60\text{ cm}$.
- Đáy hộp là hình vuông cạnh $4$ cm, hình trụ đặt khít nên đường kính đáy hình trụ bằng cạnh hình vuông: $d = 4\text{ cm}$, do đó bán kính đáy $r = \dfrac{d}{2} = 2\text{ cm}$.
a) Diện tích xung quanh của bóng đèn
Áp dụng công thức diện tích xung quanh hình trụ:
$$S_{xq} = 2\pi r h = 2\pi \cdot 2 \cdot 60 = 240\pi \approx 753,98\ (\text{cm}^2).$$
b) Thể tích của bóng đèn
Áp dụng công thức thể tích hình trụ:
$$V = \pi r^2 h = \pi \cdot 2^2 \cdot 60 = \pi \cdot 4 \cdot 60 = 240\pi \approx 753,98\ (\text{cm}^3).$$
Kiểm tra: $r = 2$ cm, $h = 60$ cm đều dương và phù hợp kích thước đề bài; $2\pi rh = 2\pi\cdot2\cdot60 = 240\pi$ và $\pi r^2 h = \pi\cdot4\cdot60 = 240\pi$, với $\pi \approx 3,14$ thì $240\pi \approx 753,98$. Đáp số hợp lí.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.