Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.34 trang 92 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương IX   Đã kiểm chéo

Đề bài

Biết rằng bốn đỉnh $A$, $B$, $C$, $D$ của một hình vuông cùng nằm trên một đường tròn $(O)$ theo thứ tự ngược chiều quay của kim đồng hồ. Phép quay thuận chiều $45^\circ$ biến các điểm $A$, $B$, $C$, $D$ lần lượt thành các điểm $E$, $F$, $G$, $H$.

a) Vẽ đa giác $EAFBGCHD$.

b) Đa giác $EAFBGCHD$ có phải là một bát giác đều hay không? Vì sao?

Lời giải

a) Vẽ đa giác $EAFBGCHD$.

Vì $ABCD$ là hình vuông nội tiếp đường tròn $(O)$ nên bốn đỉnh $A,B,C,D$ chia đường tròn $(O)$ thành bốn cung bằng nhau, mỗi cung có số đo $90^\circ$ (theo thứ tự ngược chiều kim đồng hồ).

Phép quay tâm $O$, góc $45^\circ$ theo chiều thuận (cùng chiều kim đồng hồ) giữ nguyên khoảng cách tới tâm $O$ nên biến đường tròn $(O)$ thành chính nó. Do đó các ảnh $E,F,G,H$ của $A,B,C,D$ cũng nằm trên $(O)$, và mỗi ảnh nằm cách điểm gốc một cung $45^\circ$ về phía thuận chiều kim đồng hồ.

Sắp xếp tám điểm này theo chiều ngược kim đồng hồ ta được đúng thứ tự:
$$E,\;A,\;F,\;B,\;G,\;C,\;H,\;D.$$
Nối liên tiếp tám điểm đó ta được đa giác (tám cạnh) $EAFBGCHD$ nội tiếp đường tròn $(O)$.

b) Đa giác $EAFBGCHD$ có phải là bát giác đều không?

Có, $EAFBGCHD$ là một bát giác đều.

*Giải thích:*

- Vì mỗi cung $AB, BC, CD, DA$ đều bằng $90^\circ$, còn mỗi điểm $E,F,G,H$ nằm cách điểm gốc tương ứng một cung $45^\circ$, nên tám điểm $E,A,F,B,G,C,H,D$ chia đường tròn $(O)$ thành tám cung bằng nhau, mỗi cung có số đo
$$\frac{360^\circ}{8}=45^\circ.$$

- Trong một đường tròn, các cung bằng nhau thì căng các dây bằng nhau. Do đó tám cạnh của đa giác bằng nhau:
$$EA=AF=FB=BG=GC=CH=HD=DE.$$

- Mỗi góc trong của đa giác là góc nội tiếp chắn cung gồm $6$ cung nhỏ, tức cung $6\cdot45^\circ=270^\circ$, nên có số đo
$$\frac{270^\circ}{2}=135^\circ.$$
Vậy tám góc trong của đa giác bằng nhau (cùng bằng $135^\circ$).

Đa giác tám cạnh có tất cả các cạnh bằng nhau và tất cả các góc bằng nhau nên là một bát giác đều (đpcm).

Đáp số

Vẽ được bát giác EAFBGCHD nội tiếp (O), các đỉnh theo thứ tự E, A, F, B, G, C, H, DCó; là bát giác đều (8 cung bằng nhau 45°, 8 cạnh bằng nhau, 8 góc bằng nhau 135°) — đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.