Giải Bài 9.30 trang 90 SGK Toán 9
Đề bài
Cho vòng quay mặt trời gồm tám cabin như Hình 9.55. Hỏi để cabin $A$ di chuyển đến vị trí cao nhất thì vòng quay phải quay thuận chiều quay của kim đồng hồ quanh tâm bao nhiêu độ?
Mô tả hình bằng lời
Hình 9.55: vòng quay mặt trời (đu quay) có 8 cabin gắn đều quanh tâm. Cabin $A$ nằm ở vị trí phía dưới bên trái. Mũi tên chỉ 'Vị trí cao nhất' ở đỉnh trên cùng của vòng quay.
Lời giải
Vòng quay có tám cabin gắn đều quanh tâm nên tám cabin chia đường tròn thành $8$ cung bằng nhau. Góc ở tâm ứng với khoảng cách giữa hai cabin liền nhau (tức góc quay để một cabin dịch sang đúng vị trí cabin kế tiếp) là:
$$\frac{360^\circ}{8} = 45^\circ.$$
Ta đánh số các vị trí theo chiều quay thuận chiều kim đồng hồ, bắt đầu từ vị trí cao nhất (đỉnh) là vị trí $0$. Đi theo chiều kim đồng hồ, mỗi bước là $45^\circ$:
- Đỉnh (vị trí cao nhất): $0^\circ$
- Chếch trên bên phải: $45^\circ$
- Ngang bên phải: $90^\circ$
- Chếch dưới bên phải: $135^\circ$
- Đáy (thấp nhất): $180^\circ$
- Chếch dưới bên trái (vị trí của cabin $A$): $225^\circ$
- Ngang bên trái: $270^\circ$
- Chếch trên bên trái: $315^\circ$
Như vậy cabin $A$ đang ở vị trí lệch $225^\circ$ so với đỉnh (tính theo chiều kim đồng hồ). Khi quay vòng quay thuận chiều kim đồng hồ, cabin $A$ đi tiếp theo chiều đó cho đến khi tới đỉnh. Số đo góc phải quay là phần còn lại của một vòng:
$$360^\circ - 225^\circ = 135^\circ.$$
Cách khác: từ vị trí của $A$ (chếch dưới bên trái) đến đỉnh, theo chiều kim đồng hồ phải vượt qua $3$ khoảng cách giữa các cabin (qua vị trí ngang trái, chếch trên trái, rồi tới đỉnh), nên góc quay là $3 \times 45^\circ = 135^\circ$.
Vậy vòng quay phải quay thuận chiều kim đồng hồ một góc $135^\circ$ quanh tâm thì cabin $A$ lên tới vị trí cao nhất.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.