Giải Thực hành trang 89 SGK Toán 9
Đề bài
Cho điểm $O$ và điểm $A$ khác điểm $O$ (H.9.51). Phép quay ngược chiều $60^\circ$ tâm $O$ biến điểm $A$ thành điểm $A'$. Xác định điểm $A'$ theo hướng dẫn sau: Vẽ đường tròn $(O; OA)$ và tia $Ox$ sao cho $\widehat{AOx} = 60^\circ$, tia $Ox$ cắt đường tròn $(O; OA)$ tại điểm $A'$ (H.9.51).
Mô tả hình bằng lời
Hình 9.51: Đường tròn tâm $O$. Từ $O$ vẽ hai tia: tia đi tới điểm $A$ (nằm phía dưới bên phải trên đường tròn) và tia $Ox$ đi tới điểm $A'$ (nằm phía trên bên phải trên đường tròn). Góc $\widehat{AOx} = 60^\circ$ (đo ngược chiều kim đồng hồ từ $OA$ đến $Ox$).
Lời giải
Phân tích: Theo định nghĩa phép quay, phép quay ngược chiều (ngược chiều kim đồng hồ) $60^\circ$ tâm $O$ biến điểm $A$ thành điểm $A'$ khi và chỉ khi:
- $OA' = OA$ (điểm $A'$ cách $O$ một khoảng bằng $OA$);
- $\widehat{AOA'} = 60^\circ$ và chiều quay từ $OA$ đến $OA'$ là chiều ngược kim đồng hồ.
Cách xác định điểm $A'$ (theo hướng dẫn):
*Bước 1.* Vẽ đường tròn $(O; OA)$ tâm $O$, bán kính $OA$. Khi đó mọi điểm nằm trên đường tròn này đều cách $O$ một khoảng bằng $OA$.
*Bước 2.* Từ tia $OA$, vẽ tia $Ox$ nằm về phía ngược chiều kim đồng hồ sao cho $\widehat{AOx} = 60^\circ$ (dùng thước đo góc, đặt tâm tại $O$, vạch $0^\circ$ trùng tia $OA$, đánh dấu vạch $60^\circ$ theo chiều ngược kim đồng hồ rồi kẻ tia $Ox$).
*Bước 3.* Tia $Ox$ cắt đường tròn $(O; OA)$ tại điểm $A'$. Điểm $A'$ chính là điểm cần tìm.
Kiểm tra: Vì $A'$ nằm trên đường tròn $(O; OA)$ nên $OA' = OA$; lại có $\widehat{AOA'} = \widehat{AOx} = 60^\circ$ và $A'$ nằm về phía ngược chiều kim đồng hồ so với $A$. Vậy $A'$ thỏa mãn đầy đủ điều kiện của ảnh của $A$ qua phép quay ngược chiều $60^\circ$ tâm $O$ (đpcm).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.