Giải Hoạt động 1 trang 85 SGK Toán 9
Đề bài
Ta đã biết các tam giác đều và hình vuông có các đỉnh nằm trên một đường tròn. Ta dựng một đa giác lồi 5 cạnh có các đỉnh nằm trên một đường tròn như sau:
– Vẽ đường tròn tâm $O$ bán kính $R$.
– Lần lượt lấy các điểm $A$, $B$, $C$, $D$, $E$ trên đường tròn theo thứ tự ngược chiều kim đồng hồ (hoặc theo chiều kim đồng hồ) sao cho:
$\widehat{AOB} = \widehat{BOC} = \widehat{COD} = \widehat{DOE} = \widehat{EOA} = \dfrac{360^\circ}{5} = 72^\circ.$
Em hãy giải thích vì sao các cạnh và các góc của đa giác $ABCDE$ bằng nhau (H.9.39).
Lời giải
Giải thích các cạnh bằng nhau.
Xét năm tam giác $OAB$, $OBC$, $OCD$, $ODE$, $OEA$.
Mỗi tam giác đều có hai cạnh là bán kính của đường tròn nên:
$$OA = OB = OC = OD = OE = R.$$
Mặt khác, theo cách dựng thì các góc ở tâm bằng nhau:
$$\widehat{AOB} = \widehat{BOC} = \widehat{COD} = \widehat{DOE} = \widehat{EOA} = 72^\circ.$$
Do đó năm tam giác trên bằng nhau (theo trường hợp cạnh – góc – cạnh): hai cạnh bên bằng nhau ($=R$) và góc xen giữa bằng nhau ($=72^\circ$).
Từ đó suy ra các cạnh tương ứng bằng nhau:
$$AB = BC = CD = DE = EA.$$
Vậy năm cạnh của đa giác $ABCDE$ bằng nhau.
Giải thích các góc bằng nhau.
Vì các tam giác $OAB$, $OBC$, $OCD$, $ODE$, $OEA$ bằng nhau và đều là tam giác cân (do $OA = OB = \dots = R$) nên các góc ở đáy của chúng bằng nhau. Trong mỗi tam giác, góc ở đáy bằng:
$$\frac{180^\circ - 72^\circ}{2} = 54^\circ.$$
Mỗi góc của đa giác (chẳng hạn $\widehat{EAB}$) được tạo bởi hai góc ở đáy của hai tam giác kề nhau (chẳng hạn $\widehat{OAE}$ và $\widehat{OAB}$), nên:
$$\widehat{EAB} = \widehat{ABC} = \widehat{BCD} = \widehat{CDE} = \widehat{DEA} = 54^\circ + 54^\circ = 108^\circ.$$
Vậy năm góc của đa giác $ABCDE$ bằng nhau (cùng bằng $108^\circ$).
Kết luận. Đa giác $ABCDE$ có năm cạnh bằng nhau và năm góc bằng nhau (đpcm).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.