Giải Hoạt động 1 trang 81 SGK Toán 9
Đề bài
Cho tứ giác $ABCD$ có $\widehat{A} = \widehat{C} = 90^\circ$ (H.9.28). Hãy giải thích vì sao bốn đỉnh của tứ giác $ABCD$ cùng nằm trên một đường tròn có tâm là trung điểm $O$ của đoạn thẳng $BD$.
Mô tả hình bằng lời
Hình 9.28: Tứ giác $ABCD$ với hai góc vuông tại $A$ và tại $C$ (kí hiệu ô vuông góc). Điểm $B$ ở bên trái, $D$ ở bên phải; $O$ là trung điểm đoạn $BD$ nằm giữa. $A$ ở phía trên, $C$ ở phía dưới.
Lời giải
Phân tích. Ta cần chứng minh bốn điểm $A$, $B$, $C$, $D$ cách đều điểm $O$ (trung điểm của $BD$), tức là $OA = OB = OC = OD$. Khi đó bốn đỉnh cùng nằm trên đường tròn tâm $O$.
a) Xét tam giác $ABD$ vuông tại $A$.
Vì $\widehat{A} = 90^\circ$ nên tam giác $ABD$ vuông tại $A$, có cạnh huyền là $BD$.
Ta đã biết: *trong tam giác vuông, đường trung tuyến ứng với cạnh huyền bằng nửa cạnh huyền.*
Vì $O$ là trung điểm của cạnh huyền $BD$ nên $AO$ là trung tuyến ứng với cạnh huyền, do đó:
$$OA = \frac{1}{2}BD.$$
b) Xét tam giác $CBD$ vuông tại $C$.
Vì $\widehat{C} = 90^\circ$ nên tam giác $CBD$ vuông tại $C$, có cạnh huyền là $BD$.
Tương tự, $O$ là trung điểm cạnh huyền $BD$ nên $CO$ là trung tuyến ứng với cạnh huyền, do đó:
$$OC = \frac{1}{2}BD.$$
c) Kết luận.
Mặt khác, do $O$ là trung điểm của $BD$ nên:
$$OB = OD = \frac{1}{2}BD.$$
Từ các kết quả trên suy ra:
$$OA = OB = OC = OD = \frac{1}{2}BD.$$
Vậy bốn điểm $A$, $B$, $C$, $D$ cùng cách điểm $O$ một khoảng bằng $\dfrac{1}{2}BD$, nghĩa là bốn đỉnh của tứ giác $ABCD$ cùng nằm trên một đường tròn tâm $O$ (trung điểm của $BD$), bán kính $R = \dfrac{1}{2}BD$ (đpcm).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.