Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 1 trang 127 SGK Toán 9

Bài tập ôn tập cuối năm - Đại số   Đã kiểm chéo

Đề bài

Xét biểu thức P=xx−x+2x+4xx+8P = \dfrac{x\sqrt{x} - x + 2\sqrt{x} + 4}{x\sqrt{x} + 8} với x≥0x \ge 0.

a) Chứng minh rằng P=1−1x+2P = 1 - \dfrac{1}{\sqrt{x} + 2}.

b) Tính giá trị biểu thức đã cho tại x=64x = 64.

Lời giải

Đặt t=xt = \sqrt{x} với t≥0t \ge 0, khi đó x=t2x = t^2 và xx=t3x\sqrt{x} = t^3. Biểu thức trở thành:
P=t3−t2+2t+4t3+8.P = \dfrac{t^3 - t^2 + 2t + 4}{t^3 + 8}.

a) Chứng minh P=1−1x+2P = 1 - \dfrac{1}{\sqrt{x}+2}.

Phân tích mẫu thức theo hằng đẳng thức tổng hai lập phương:
t3+8=t3+23=(t+2)(t2−2t+4).t^3 + 8 = t^3 + 2^3 = (t+2)(t^2 - 2t + 4).

Phân tích tử thức:
t3−t2+2t+4=(t+1)(t2−2t+4).t^3 - t^2 + 2t + 4 = (t+1)(t^2 - 2t + 4).
(Thật vậy: (t+1)(t2−2t+4)=t3−2t2+4t+t2−2t+4=t3−t2+2t+4(t+1)(t^2 - 2t + 4) = t^3 - 2t^2 + 4t + t^2 - 2t + 4 = t^3 - t^2 + 2t + 4.)

Do đó:
P=(t+1)(t2−2t+4)(t+2)(t2−2t+4).P = \dfrac{(t+1)(t^2 - 2t + 4)}{(t+2)(t^2 - 2t + 4)}.

Vì t2−2t+4=(t−1)2+3>0t^2 - 2t + 4 = (t-1)^2 + 3 > 0 với mọi tt nên ta rút gọn được:
P=t+1t+2=(t+2)−1t+2=1−1t+2.P = \dfrac{t+1}{t+2} = \dfrac{(t+2) - 1}{t+2} = 1 - \dfrac{1}{t+2}.

Trả lại t=xt = \sqrt{x}:
P=1−1x+2(đpcm).P = 1 - \dfrac{1}{\sqrt{x}+2} \quad \text{(đpcm)}.

b) Tính giá trị tại x=64x = 64.

Khi x=64x = 64 thì x=8\sqrt{x} = 8 (thỏa mãn x≥0x \ge 0). Thay vào kết quả câu a):
P=1−18+2=1−110=910=0,9.P = 1 - \dfrac{1}{8+2} = 1 - \dfrac{1}{10} = \dfrac{9}{10} = 0{,}9.

Đáp số

đpcm0,9

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.