Giải Bài 2 trang 127 SGK Toán 9
Đề bài
Một vệ tinh địa tĩnh chuyển động theo quỹ đạo tròn cách bề mặt Trái Đất khoảng km, tâm quỹ đạo trùng với tâm của Trái Đất như hình bên. Vệ tinh phát tín hiệu vô tuyến theo đường thẳng đến một số vị trí trên bề mặt Trái Đất. Cho biết bán kính Trái Đất khoảng km, vị trí xa nhất trên bề mặt Trái Đất có thể nhận được tín hiệu từ vệ tinh cách vệ tinh bao nhiêu kilômét? (Làm tròn kết quả đến hàng đơn vị của km).
Hình vẽ: Điểm là vệ tinh ở ngoài cùng phía trên. Đường thẳng đứng từ đi qua rồi đến (tâm Trái Đất). km (khoảng cách từ vệ tinh đến bề mặt Trái Đất tại ). Trái Đất là đường tròn tâm bán kính km. là điểm tiếp xúc trên bề mặt Trái Đất (vị trí xa nhất nhận được tín hiệu); là tiếp tuyến nên (góc vuông tại ). Góc tại giữa và được đánh dấu vuông. Cần tính .
Lời giải
Phân tích hình vẽ.
Gọi là vị trí vệ tinh, là tâm Trái Đất, là vị trí xa nhất trên bề mặt Trái Đất nhận được tín hiệu.
Vì là điểm xa nhất nhận được tín hiệu đi theo đường thẳng từ vệ tinh, nên tia phải *tiếp xúc* với bề mặt Trái Đất tại . Do đó là tiếp tuyến của đường tròn tâm tại , suy ra
Vậy tam giác vuông tại .
Tính các cạnh đã biết.
- Bán kính Trái Đất: km.
- Khoảng cách từ vệ tinh đến tâm Trái Đất (đi qua trên bề mặt):
Áp dụng định lí Pythagore trong tam giác vuông (vuông tại ), cạnh huyền là :
Suy ra:
Ta có:
Do đó:
Kết luận. Làm tròn đến hàng đơn vị, vị trí xa nhất trên bề mặt Trái Đất có thể nhận được tín hiệu cách vệ tinh khoảng
*Kiểm tra:* và ; giá trị nằm giữa hai số này và gần hơn, nên làm tròn được km. Hợp lí.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.