Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 6.49 trang 31 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương VI   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm hai số uu và vv, biết:

a) u+v=13u + v = 13 và uv=40uv = 40;

b) u−v=4u - v = 4 và uv=77uv = 77.

Lời giải

Nếu hai số có tổng bằng SS và tích bằng PP thì hai số đó là hai nghiệm của phương trình x2−Sx+P=0x^2 - Sx + P = 0 (điều kiện để có hai số đó là S2−4P≥0S^2 - 4P \ge 0).

a) Hai số uu và vv có tổng u+v=13u + v = 13 và tích uv=40uv = 40 nên uu và vv là hai nghiệm của phương trình:

x2−13x+40=0.x^2 - 13x + 40 = 0.

Ta có Δ=(−13)2−4⋅40=169−160=9>0\Delta = (-13)^2 - 4 \cdot 40 = 169 - 160 = 9 > 0, Δ=3\sqrt{\Delta} = 3.

Phương trình có hai nghiệm phân biệt:

x1=13+32=8,x2=13−32=5.x_1 = \frac{13 + 3}{2} = 8, \qquad x_2 = \frac{13 - 3}{2} = 5.

Vậy u=8, v=5u = 8,\ v = 5 hoặc u=5, v=8u = 5,\ v = 8.

*Thử lại:* 8+5=138 + 5 = 13 và 8⋅5=408 \cdot 5 = 40 (thỏa mãn).

b) Ta có u−v=4u - v = 4 và uv=77uv = 77.

Đặt t=−vt = -v. Khi đó:

u+t=u−v=4,u⋅t=u⋅(−v)=−uv=−77.u + t = u - v = 4, \qquad u \cdot t = u \cdot (-v) = -uv = -77.

Hai số uu và tt có tổng bằng 44 và tích bằng −77-77 nên uu và tt là hai nghiệm của phương trình:

x2−4x−77=0.x^2 - 4x - 77 = 0.

Ta có Δ=(−4)2−4⋅(−77)=16+308=324>0\Delta = (-4)^2 - 4 \cdot (-77) = 16 + 308 = 324 > 0, Δ=18\sqrt{\Delta} = 18.

Phương trình có hai nghiệm phân biệt:

x1=4+182=11,x2=4−182=−7.x_1 = \frac{4 + 18}{2} = 11, \qquad x_2 = \frac{4 - 18}{2} = -7.

- Nếu u=11u = 11 thì t=−7t = -7, suy ra v=−t=7v = -t = 7.

- Nếu u=−7u = -7 thì t=11t = 11, suy ra v=−t=−11v = -t = -11.

Vậy u=11, v=7u = 11,\ v = 7 hoặc u=−7, v=−11u = -7,\ v = -11.

*Thử lại:* Với u=11, v=7u = 11,\ v = 7: 11−7=411 - 7 = 4 và 11⋅7=7711 \cdot 7 = 77 (thỏa mãn). Với u=−7, v=−11u = -7,\ v = -11: −7−(−11)=4-7 - (-11) = 4 và (−7)⋅(−11)=77(-7) \cdot (-11) = 77 (thỏa mãn).

Đáp số

a) u=8, v=5u = 8,\ v = 5 hoặc u=5, v=8u = 5,\ v = 8b) u=11, v=7u = 11,\ v = 7 hoặc u=−7, v=−11u = -7,\ v = -11

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.