Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 6.50 trang 31 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương VI   Đã kiểm chéo

Đề bài

Các kĩ sư đảm bảo an toàn của đường cao tốc thường sử dụng công thức d=0,05v2+1,1vd = 0,05v^2 + 1,1v để ước tính khoảng cách an toàn tối thiểu dd (feet) (tức là độ dài quãng đường mà xe đi được kể từ khi đạp phanh đến khi xe dừng lại) đối với một phương tiện di chuyển với tốc độ vv (dặm/giờ) (theo Algebra 2, NXB McGraw-Hill, 2008). Giả sử giới hạn tốc độ trên một đường cao tốc nào đó là 70 dặm/giờ. Nếu một ô tô có thể dừng lại sau 300 feet kể từ khi đạp phanh thì ô tô đó có chạy nhanh hơn giới hạn tốc độ của đường cao tốc này không?

Lời giải

Phân tích. Gọi vv (dặm/giờ) là tốc độ của ô tô, v>0v>0. Ô tô dừng lại sau 300300 feet nghĩa là khoảng cách an toàn tối thiểu ứng với tốc độ đó là d=300d=300. Thay vào công thức d=0,05v2+1,1vd=0{,}05v^2+1{,}1v ta được phương trình:

0,05v2+1,1v=300.0{,}05v^2+1{,}1v=300.

Giải phương trình. Chuyển vế:

0,05v2+1,1v−300=0.0{,}05v^2+1{,}1v-300=0.

Nhân hai vế với 2020 để hệ số gọn hơn:

v2+22v−6000=0.v^2+22v-6000=0.

Đây là phương trình bậc hai một ẩn với a=1, b=22, c=−6000a=1,\ b=22,\ c=-6000.

Tính biệt thức:

Δ=b2−4ac=222−4⋅1⋅(−6000)=484+24000=24484.\Delta=b^2-4ac=22^2-4\cdot 1\cdot(-6000)=484+24000=24484.

Vì Δ>0\Delta>0 nên phương trình có hai nghiệm phân biệt:

v1=−22+244842,v2=−22−244842.v_1=\frac{-22+\sqrt{24484}}{2},\qquad v_2=\frac{-22-\sqrt{24484}}{2}.

Ta có 24484≈156,47\sqrt{24484}\approx 156{,}47, do đó:

v1≈−22+156,472=134,472≈67,2;v2≈−22−156,472≈−89,2.v_1\approx\frac{-22+156{,}47}{2}=\frac{134{,}47}{2}\approx 67{,}2;\qquad v_2\approx\frac{-22-156{,}47}{2}\approx -89{,}2.

Vì tốc độ phải dương nên loại v2≈−89,2v_2\approx -89{,}2, chỉ nhận v1≈67,2v_1\approx 67{,}2 (dặm/giờ).

Trả lời câu hỏi. Tốc độ của ô tô khoảng 67,267{,}2 dặm/giờ, mà 67,2<7067{,}2<70, nên ô tô không chạy nhanh hơn giới hạn tốc độ 7070 dặm/giờ của đường cao tốc.

Kiểm tra lại. Với tốc độ giới hạn v=70v=70, khoảng cách an toàn tối thiểu là

d=0,05⋅702+1,1⋅70=0,05⋅4900+77=245+77=322 (feet).d=0{,}05\cdot 70^2+1{,}1\cdot 70=0{,}05\cdot 4900+77=245+77=322\ (\text{feet}).

Ô tô chỉ cần 300300 feet để dừng (300<322300<322), tức quãng đường dừng ngắn hơn quãng đường ứng với tốc độ 7070 dặm/giờ, phù hợp với việc tốc độ của ô tô nhỏ hơn 7070 dặm/giờ. Vậy kết quả trên là hợp lí.

Đáp số

v≈67,2v\approx 67{,}2 dặm/giờ <70<70 dặm/giờ nên ô tô không chạy nhanh hơn giới hạn tốc độ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.