Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Bài 6.48 trang 31 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương VI   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho phương trình x2−11x+30=0x^2 - 11x + 30 = 0. Gọi x1x_1, x2x_2 là hai nghiệm của phương trình. Không giải phương trình, hãy tính:

a) x12+x22x_1^2 + x_2^2;

b) x13+x23x_1^3 + x_2^3.

Lời giải

Phương trình x2−11x+30=0x^2 - 11x + 30 = 0 có a=1a = 1, b=−11b = -11, c=30c = 30.

Ta có Δ=(−11)2−4⋅1⋅30=121−120=1>0\Delta = (-11)^2 - 4\cdot 1\cdot 30 = 121 - 120 = 1 > 0 nên phương trình có hai nghiệm phân biệt x1x_1, x2x_2.

Theo định lí Viète:

x1+x2=−ba=11;x1x2=ca=30.x_1 + x_2 = -\dfrac{b}{a} = 11; \qquad x_1 x_2 = \dfrac{c}{a} = 30.

a) Tính x12+x22x_1^2 + x_2^2

Ta có:

x12+x22=(x1+x2)2−2x1x2=112−2⋅30=121−60=61.x_1^2 + x_2^2 = (x_1 + x_2)^2 - 2x_1 x_2 = 11^2 - 2\cdot 30 = 121 - 60 = 61.

Vậy x12+x22=61x_1^2 + x_2^2 = 61.

b) Tính x13+x23x_1^3 + x_2^3

Ta có:

x13+x23=(x1+x2)3−3x1x2(x1+x2)=113−3⋅30⋅11=1331−990=341.x_1^3 + x_2^3 = (x_1 + x_2)^3 - 3x_1 x_2 (x_1 + x_2) = 11^3 - 3\cdot 30\cdot 11 = 1331 - 990 = 341.

Vậy x13+x23=341x_1^3 + x_2^3 = 341.

*Kiểm tra:* Phương trình có hai nghiệm x1=5x_1 = 5, x2=6x_2 = 6 (vì 5+6=115 + 6 = 11 và 5⋅6=305\cdot 6 = 30). Khi đó x12+x22=25+36=61x_1^2 + x_2^2 = 25 + 36 = 61 và x13+x23=125+216=341x_1^3 + x_2^3 = 125 + 216 = 341, đúng với kết quả trên.

Đáp số

x12+x22=61x_1^2 + x_2^2 = 61x13+x23=341x_1^3 + x_2^3 = 341

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.