Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Luyện tập trang 27 SGK Toán 9

Bài 21. Giải bài toán bằng cách lập phương trình   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một đội xe gồm các xe tải cùng loại, cần phải chở 120 tấn hàng. Tuy nhiên khi làm việc, có hai xe phải điều chuyển đi nơi khác nên mỗi xe phải chở thêm 3 tấn hàng. Hỏi đội xe đó có bao nhiêu chiếc xe tải?

Lời giải

Bước 1. Lập phương trình.

Gọi số xe tải ban đầu của đội là xx (chiếc), điều kiện xx nguyên dương và x>2x>2.

Mỗi xe ban đầu phải chở: 120x\dfrac{120}{x} (tấn).

Vì có 22 xe điều chuyển đi nơi khác nên số xe thực tế chở hàng là x−2x-2 (chiếc).

Khi đó mỗi xe phải chở: 120x−2\dfrac{120}{x-2} (tấn).

Do mỗi xe phải chở thêm 33 tấn so với dự định nên ta có phương trình:
120x−2−120x=3.\frac{120}{x-2}-\frac{120}{x}=3.

Bước 2. Giải phương trình.

Quy đồng mẫu (mẫu chung x(x−2)x(x-2)):
120x−120(x−2)=3x(x−2)120x-120(x-2)=3x(x-2)
120x−120x+240=3x2−6x120x-120x+240=3x^2-6x
3x2−6x−240=03x^2-6x-240=0
x2−2x−80=0.x^2-2x-80=0.

Giải phương trình bậc hai: Δ′=(−1)2−1⋅(−80)=1+80=81>0\Delta'=(-1)^2-1\cdot(-80)=1+80=81>0, Δ′=9\sqrt{\Delta'}=9.
x1=1+9=10;x2=1−9=−8.x_1=1+9=10;\qquad x_2=1-9=-8.

Bước 3. Đối chiếu điều kiện và kết luận.

- x2=−8<0x_2=-8<0: loại.
- x1=10>2x_1=10>2: thỏa mãn.

Kiểm tra lại: Ban đầu mỗi xe chở 12010=12\dfrac{120}{10}=12 tấn; sau khi bớt 22 xe còn 88 xe, mỗi xe chở 1208=15\dfrac{120}{8}=15 tấn. Mỗi xe chở thêm 15−12=315-12=3 tấn (đúng đề bài).

Vậy đội xe đó có 1010 chiếc xe tải.

Đáp số

10 chiếc xe tải

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.