Sách giáo khoa Toán 9 Tập hai

Giải Hoạt động 3 trang 25 SGK Toán 9

Bài 21. Giải bài toán bằng cách lập phương trình   Đã kiểm

Đề bài

Dựa vào đề bài, viết phương trình ẩn xx thu được và giải phương trình này để tìm xx. Từ đó, trả lời câu hỏi trong tình huống mở đầu.

Lời giải

Phân tích tình huống mở đầu: Một mảnh vườn hình chữ nhật có chu vi 5656 m và diện tích 192192 m2^2. Ta phải tính các kích thước (chiều dài, chiều rộng) của mảnh vườn.

Gọi ẩn: Gọi chiều rộng của mảnh vườn là xx (m), điều kiện 0<x<280 < x < 28.

Vì chu vi bằng 5656 m nên nửa chu vi bằng 56:2=2856 : 2 = 28 (m). Do đó chiều dài của mảnh vườn là 28−x28 - x (m).

Viết phương trình: Diện tích mảnh vườn bằng 192192 m2^2 nên ta có phương trình:

x(28−x)=192.x(28 - x) = 192.

Biến đổi về phương trình bậc hai một ẩn:

28x−x2=19228x - x^2 = 192

x2−28x+192=0.x^2 - 28x + 192 = 0.

Giải phương trình x2−28x+192=0x^2 - 28x + 192 = 0:

Ta có a=1a = 1, b=−28b = -28, c=192c = 192. Biệt thức:

Δ=b2−4ac=(−28)2−4⋅1⋅192=784−768=16>0.\Delta = b^2 - 4ac = (-28)^2 - 4 \cdot 1 \cdot 192 = 784 - 768 = 16 > 0.

Vì Δ>0\Delta > 0 nên phương trình có hai nghiệm phân biệt (với Δ=4\sqrt{\Delta} = 4):

x1=28+42=16,x2=28−42=12.x_1 = \dfrac{28 + 4}{2} = 16, \qquad x_2 = \dfrac{28 - 4}{2} = 12.

Cả hai giá trị x1=16x_1 = 16 và x2=12x_2 = 12 đều thỏa mãn điều kiện 0<x<280 < x < 28.

Đối chiếu và trả lời tình huống mở đầu: Vì xx là chiều rộng nên chiều rộng nhỏ hơn chiều dài, ta chọn x=12x = 12. Khi đó chiều dài là 28−12=1628 - 12 = 16 (m).

(Trường hợp x=16x = 16 cho chiều dài 28−16=1228 - 16 = 12 m, thực chất vẫn là cùng một mảnh vườn có hai kích thước 1212 m và 1616 m.)

Kiểm tra lại: Chu vi =2⋅(12+16)=56= 2 \cdot (12 + 16) = 56 (m) và diện tích =12⋅16=192= 12 \cdot 16 = 192 (m2^2), đúng với đề bài.

Kết luận: Mảnh vườn hình chữ nhật có chiều rộng 1212 m và chiều dài 1616 m.

Đáp số

Chiều rộng 12 m, chiều dài 16 m

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.