Giải Bài 4.17 trang 80 SGK Toán 9
Đề bài
Tính các số liệu còn thiếu (dấu "?") ở Hình 4.28, với góc làm tròn đến độ, với độ dài làm tròn đến chữ số thập phân thứ nhất.
Hình 4.28 gồm bốn hình:
a) Tam giác vuông (góc vuông ở đỉnh phải), cạnh đáy nằm ngang bằng 3, góc ở đỉnh trái là , cạnh huyền có dấu "?".
b) Hình vuông (bốn góc vuông) có đường chéo bằng 10; một cạnh bằng 7; cạnh còn lại có dấu "?".
c) Tam giác có một góc vuông ở đỉnh trên; cạnh bên trái bằng 5, cạnh trên bằng 7, góc ở đỉnh dưới trái có dấu "?".
d) Có hai tam giác vuông ghép: cạnh nghiêng dài phía trên gồm đoạn 3 (dưới) và đoạn 2 (trên); góc ở đỉnh trái dưới là ; hai đường thẳng đứng (chiều cao) tại hai vị trí đều có dấu "?".
Lời giải
a) Gọi cạnh huyền cần tìm là .
Xét tam giác vuông, cạnh có độ dài là cạnh kề của góc , còn là cạnh huyền. Theo định nghĩa tỉ số lượng giác:
Vậy cạnh huyền .
b) Hình đã cho là hình chữ nhật (bốn góc vuông), đường chéo bằng chia hình thành hai tam giác vuông. Một cạnh góc vuông bằng , cạnh góc vuông còn lại là , cạnh huyền (đường chéo) bằng .
Áp dụng định lí Pythagore:
Vậy cạnh còn lại .
c) Tam giác vuông có góc vuông ở đỉnh trên; hai cạnh góc vuông là (cạnh bên trái) và (cạnh trên). Gọi là góc ở đỉnh dưới trái.
Đối với góc : cạnh đối là , cạnh kề là , nên:
Vậy góc cần tìm .
d) Cạnh nghiêng xuất phát từ đỉnh dưới bên trái, tạo với phương ngang góc . Trên cạnh nghiêng có hai điểm ứng với hai chiều cao (đường thẳng đứng) cần tìm:
- Tại điểm cuối đoạn (tính từ đỉnh trái), chiều cao là cạnh đối của góc trong tam giác vuông có cạnh huyền :
- Tại điểm cuối cạnh nghiêng (độ dài ), chiều cao là cạnh đối của góc trong tam giác vuông có cạnh huyền :
Vậy hai chiều cao lần lượt và .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.