Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 4.18 trang 80 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương IV   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một bạn muốn tính khoảng cách giữa hai địa điểm AA, BB ở hai bên hồ nước. Biết rằng các khoảng cách từ một điểm CC đến AA và đến BB là CA=90CA = 90 m, CB=150CB = 150 m và ACB^=120∘\widehat{ACB} = 120^\circ (H.4.29). Hãy tính ABAB giúp bạn.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 80 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 4.29: Điểm BB ở bên trái, CC ở giữa, HH bên phải nằm trên đường thẳng BCBC kéo dài; AA ở phía trên HH. BC=150BC = 150 m, CA=90CA = 90 m, AHAH vuông góc với BHBH tại HH với AHAH bằng 90 m (ghi bên đoạn đứng), góc ACB^=120∘\widehat{ACB} = 120^\circ (góc ngoài tại CC là 60∘60^\circ). Cần tính khoảng cách ABAB.

Lời giải

Phân tích. Vì ACB^=120∘\widehat{ACB}=120^\circ là góc tù nên ta kẻ thêm đường cao để đưa về tam giác vuông rồi dùng tỉ số lượng giác và định lí Pythagore.

Kẻ AH⊥BCAH \perp BC tại HH (với HH nằm trên đường thẳng BCBC, về phía bên kia của CC so với BB).

Bước 1. Tính CHCH và AHAH trong tam giác vuông ACHACH.

Vì ACB^=120∘\widehat{ACB}=120^\circ nên góc kề bù với nó là:
ACH^=180∘−120∘=60∘.\widehat{ACH}=180^\circ-120^\circ=60^\circ.

Tam giác ACHACH vuông tại HH, có cạnh huyền CA=90CA=90 m. Dùng tỉ số lượng giác của góc ACH^=60∘\widehat{ACH}=60^\circ:
CH=CA⋅cos⁡60∘=90⋅12=45 (m),CH = CA\cdot\cos 60^\circ = 90\cdot\frac{1}{2}=45\ (\text{m}),
AH=CA⋅sin⁡60∘=90⋅32=453≈77,94 (m).AH = CA\cdot\sin 60^\circ = 90\cdot\frac{\sqrt{3}}{2}=45\sqrt{3}\approx 77{,}94\ (\text{m}).

Bước 2. Tính BHBH.

Vì HH và BB nằm về hai phía của CC nên:
BH=BC+CH=150+45=195 (m).BH = BC + CH = 150 + 45 = 195\ (\text{m}).

Bước 3. Tính ABAB bằng định lí Pythagore trong tam giác vuông ABHABH.

Tam giác ABHABH vuông tại HH nên:
AB2=AH2+BH2=(453)2+1952=6075+38025=44100.AB^2 = AH^2 + BH^2 = \left(45\sqrt{3}\right)^2 + 195^2 = 6075 + 38025 = 44100.
AB=44100=210 (m).AB = \sqrt{44100} = 210\ (\text{m}).

Kiểm tra lại. Có thể kiểm tra bằng định lí côsin: AB2=CA2+CB2−2⋅CA⋅CB⋅cos⁡120∘=902+1502−2⋅90⋅150⋅(−12)=8100+22500+13500=44100AB^2 = CA^2 + CB^2 - 2\cdot CA\cdot CB\cdot\cos 120^\circ = 90^2 + 150^2 - 2\cdot 90\cdot 150\cdot\left(-\dfrac{1}{2}\right) = 8100 + 22500 + 13500 = 44100, suy ra AB=210AB = 210 m. Kết quả khớp nhau.

Vậy khoảng cách giữa hai địa điểm AA và BB là AB=210AB = 210 m.

Đáp số

AB = 210 m

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.