Giải Bài 4.16 trang 80 SGK Toán 9
Đề bài
Tìm chiều rộng của dòng sông trong Hình 4.27 (làm tròn đến m).
Hình 4.27: Mặt cắt một dòng sông. Từ một điểm trên bờ dưới, một tia ngắm hợp với bờ (mặt nước) một góc đi chéo qua sông lên bờ trên. Bề rộng theo phương ngang (dọc bờ) đo được là 50 m. Chiều rộng của dòng sông là khoảng cách vuông góc giữa hai bờ; góc ở đỉnh trên (giữa tia ngắm và đường vuông góc ) là . Cần tính .
Lời giải
Xét mặt cắt dòng sông như một tam giác vuông, trong đó:
- Chiều rộng của dòng sông là cạnh góc vuông vuông góc với hai bờ.
- Khoảng cách đo dọc theo bờ (phương ngang) là cạnh góc vuông kia, bằng m.
- Góc giữa tia ngắm và đường vuông góc (góc ở đỉnh trên) bằng .
Trong tam giác vuông đó, đối với góc thì cạnh m là cạnh đối, còn chiều rộng là cạnh kề. Theo tỉ số lượng giác của góc nhọn:
Suy ra:
Làm tròn đến mét, ta được m.
Kiểm tra lại: Với m thì , đúng bằng . Vậy kết quả hợp lí.
Vậy chiều rộng của dòng sông khoảng m.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.