Sách giáo khoa Toán 9 Tập một

Giải Bài 4.15 trang 80 SGK Toán 9

Bài tập cuối chương IV   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho tam giác ABCABC có chân đường cao AHAH nằm giữa BB và CC. Biết HB=3HB = 3 cm, HC=6HC = 6 cm, HAC^=60∘\widehat{HAC} = 60^\circ. Hãy tính độ dài các cạnh (làm tròn đến cm), số đo các góc của tam giác ABCABC (làm tròn đến độ).

Lời giải

Phân tích. Vì AHAH là đường cao nên AH⊥BCAH \perp BC, do đó tam giác AHBAHB vuông tại HH và tam giác AHCAHC vuông tại HH. Vì HH nằm giữa BB và CC nên BC=HB+HC=3+6=9BC = HB + HC = 3 + 6 = 9 (cm).

Bước 1: Tính đường cao AHAH và cạnh ACAC (dùng tam giác vuông AHCAHC).

Xét tam giác AHCAHC vuông tại HH, có HAC^=60∘\widehat{HAC} = 60^\circ và cạnh đối HC=6HC = 6 cm.

tan⁡HAC^=HCAH⇒AH=HCtan⁡60∘=63=23≈3,46 (cm).\tan\widehat{HAC} = \dfrac{HC}{AH} \Rightarrow AH = \dfrac{HC}{\tan 60^\circ} = \dfrac{6}{\sqrt{3}} = 2\sqrt{3} \approx 3{,}46 \text{ (cm)}.

sin⁡HAC^=HCAC⇒AC=HCsin⁡60∘=632=43≈6,93≈7 (cm).\sin\widehat{HAC} = \dfrac{HC}{AC} \Rightarrow AC = \dfrac{HC}{\sin 60^\circ} = \dfrac{6}{\tfrac{\sqrt{3}}{2}} = 4\sqrt{3} \approx 6{,}93 \approx 7 \text{ (cm)}.

Bước 2: Tính cạnh ABAB (dùng tam giác vuông AHBAHB).

Xét tam giác AHBAHB vuông tại HH, có HB=3HB = 3 cm và AH=23AH = 2\sqrt{3} cm. Theo định lí Pythagore:

AB=AH2+HB2=(23)2+32=12+9=21≈4,58≈5 (cm).AB = \sqrt{AH^2 + HB^2} = \sqrt{(2\sqrt{3})^2 + 3^2} = \sqrt{12 + 9} = \sqrt{21} \approx 4{,}58 \approx 5 \text{ (cm)}.

Bước 3: Tính các góc của tam giác ABCABC.

- Trong tam giác vuông AHCAHC: C^=90∘−HAC^=90∘−60∘=30∘.\widehat{C} = 90^\circ - \widehat{HAC} = 90^\circ - 60^\circ = 30^\circ.

- Trong tam giác vuông AHBAHB: tan⁡B^=AHHB=233≈1,1547⇒B^≈49∘.\tan\widehat{B} = \dfrac{AH}{HB} = \dfrac{2\sqrt{3}}{3} \approx 1{,}1547 \Rightarrow \widehat{B} \approx 49^\circ.

- Góc còn lại: A^=180∘−B^−C^≈180∘−49∘−30∘=101∘.\widehat{A} = 180^\circ - \widehat{B} - \widehat{C} \approx 180^\circ - 49^\circ - 30^\circ = 101^\circ.

Kiểm tra. A^+B^+C^≈101∘+49∘+30∘=180∘\widehat{A} + \widehat{B} + \widehat{C} \approx 101^\circ + 49^\circ + 30^\circ = 180^\circ (đúng). Cạnh lớn nhất BC=9BC = 9 cm đối diện góc lớn nhất A^≈101∘\widehat{A} \approx 101^\circ, cạnh nhỏ nhất AB≈5AB \approx 5 cm đối diện góc nhỏ nhất C^=30∘\widehat{C} = 30^\circ — hợp lí.

a) Các cạnh: AB≈5AB \approx 5 cm; AC≈7AC \approx 7 cm; BC=9BC = 9 cm.

b) Các góc: A^≈101∘\widehat{A} \approx 101^\circ; B^≈49∘\widehat{B} \approx 49^\circ; C^=30∘\widehat{C} = 30^\circ.

Đáp số

AB ≈ 5 cm; AC ≈ 7 cm; BC = 9 cm ≈ 101°; B̂ ≈ 49°; Ĉ = 30°

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.