Giải Tranh luận trang 12 SGK Toán 8
Đề bài
Hai phân thức $\dfrac{5}{x-1}$ và $\dfrac{x}{1-x}$ có MTC là $x-1$.
Không đúng, MTC là $(x-1)(1-x)$ chứ!
Theo em, bạn nào chọn MTC hợp lí hơn? Vì sao?
Lời giải
Phân tích hai mẫu thức. Hai mẫu là $x-1$ và $1-x$. Nhận thấy chúng chỉ khác nhau về dấu:
$$1-x = -(x-1).$$
Biến đổi để quy về cùng một mẫu. Áp dụng tính chất cơ bản của phân thức (nhân cả tử và mẫu với $-1$):
$$\dfrac{x}{1-x} = \dfrac{x\cdot(-1)}{(1-x)\cdot(-1)} = \dfrac{-x}{x-1}.$$
Khi đó hai phân thức trở thành:
$$\dfrac{5}{x-1} \quad\text{và}\quad \dfrac{-x}{x-1},$$
đã có chung mẫu là $x-1$. Vậy có thể chọn mẫu thức chung là $x-1$.
So sánh hai cách chọn.
- Nếu chọn $\text{MTC} = (x-1)(1-x)$ thì vẫn đúng, nhưng mẫu thức này có bậc cao hơn, các phân thức sau khi quy đồng sẽ cồng kềnh và còn phải rút gọn lại.
- Nếu chọn $\text{MTC} = x-1$ thì mẫu gọn nhất, chỉ cần đổi dấu một phân thức là xong.
Kết luận. Bạn chọn $\text{MTC}=x-1$ hợp lí hơn, vì nhờ nhận xét $1-x=-(x-1)$ ta đưa được hai phân thức về cùng mẫu đơn giản nhất, tránh dùng mẫu thức chung có bậc cao không cần thiết.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.