Giải Hoạt động 5 trang 7 SGK Toán 6
Đề bài
a) Cho biết các phân số sau có bằng nhau không?
$\dfrac{1}{2}$; $\dfrac{2}{4}$; $\dfrac{8}{16}$
b) Thay các dấu "?" trong hình bên bằng số thích hợp rồi rút ra nhận xét.
Mô tả hình bằng lời
Ba hình vuông được tô màu để biểu diễn các phân số: hình thứ nhất chia 2 phần, tô 1 phần ($\dfrac{1}{2}$); hình thứ hai chia 4 phần, tô 2 phần ($\dfrac{2}{4}$); hình thứ ba chia 16 phần, tô 8 phần ($\dfrac{8}{16}$). Bên cạnh có sơ đồ: $\dfrac{1}{2} = \dfrac{2}{4} = \dfrac{8}{16}$ với các mũi tên nhân (phía trên) và chia (phía dưới) mang dấu "×?" cần điền số thích hợp giữa các phân số.
Lời giải
a) Để xét xem các phân số $\dfrac{1}{2}$; $\dfrac{2}{4}$; $\dfrac{8}{16}$ có bằng nhau không, ta dùng định nghĩa hai phân số bằng nhau: $\dfrac{a}{b}=\dfrac{c}{d}$ nếu $a\cdot d=b\cdot c$.
- So sánh $\dfrac{1}{2}$ và $\dfrac{2}{4}$: ta có $1\cdot 4=4$ và $2\cdot 2=4$. Vì $1\cdot 4=2\cdot 2$ nên $\dfrac{1}{2}=\dfrac{2}{4}$.
- So sánh $\dfrac{2}{4}$ và $\dfrac{8}{16}$: ta có $2\cdot 16=32$ và $4\cdot 8=32$. Vì $2\cdot 16=4\cdot 8$ nên $\dfrac{2}{4}=\dfrac{8}{16}$.
Vậy ba phân số bằng nhau: $\dfrac{1}{2}=\dfrac{2}{4}=\dfrac{8}{16}$.
b) Điền số thích hợp vào các dấu "?" (nhân cả tử và mẫu với cùng một số):
- Từ $\dfrac{1}{2}$ sang $\dfrac{2}{4}$: nhân cả tử và mẫu với $2$, vì $\dfrac{1}{2}=\dfrac{1\cdot 2}{2\cdot 2}=\dfrac{2}{4}$. Vậy dấu "?" là $\times 2$.
- Từ $\dfrac{2}{4}$ sang $\dfrac{8}{16}$: nhân cả tử và mẫu với $4$, vì $\dfrac{2}{4}=\dfrac{2\cdot 4}{4\cdot 4}=\dfrac{8}{16}$. Vậy dấu "?" là $\times 4$.
Sơ đồ: $\dfrac{1}{2}\xrightarrow{\times 2}\dfrac{2}{4}\xrightarrow{\times 4}\dfrac{8}{16}$ (theo chiều ngược lại ta chia: từ $\dfrac{8}{16}$ về $\dfrac{2}{4}$ chia cho $4$; từ $\dfrac{2}{4}$ về $\dfrac{1}{2}$ chia cho $2$).
Nhận xét: Nếu nhân cả tử và mẫu của một phân số với cùng một số nguyên khác $0$ thì ta được một phân số bằng phân số đã cho. Nếu chia cả tử và mẫu của một phân số cho cùng một ước chung của chúng thì ta cũng được một phân số bằng phân số đã cho.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.