Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Luyện tập 10 trang 48 SGK Toán 12

Bài 15. Phương trình đường thẳng trong không gian   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong không gian OxyzOxyz, xét vị trí tương đối giữa hai đường thẳng:
Δ1:{x=1+2ty=3+tz=1−t\Delta_1 : \begin{cases} x = 1 + 2t \\ y = 3 + t \\ z = 1 - t \end{cases} và Δ2:{x=sy=1+2sz=3s.\Delta_2 : \begin{cases} x = s \\ y = 1 + 2s \\ z = 3s. \end{cases}

Lời giải

Bước 1. Xác định vectơ chỉ phương và điểm đi qua của mỗi đường thẳng.

Đường thẳng Δ1\Delta_1 đi qua điểm A(1;3;1)A(1;3;1) và có vectơ chỉ phương u1⃗=(2;1;−1)\vec{u_1} = (2;1;-1).

Đường thẳng Δ2\Delta_2 đi qua điểm B(0;1;0)B(0;1;0) và có vectơ chỉ phương u2⃗=(1;2;3)\vec{u_2} = (1;2;3).

Bước 2. Xét hai vectơ chỉ phương có cùng phương hay không.

Ta thấy 21≠12\dfrac{2}{1} \ne \dfrac{1}{2}, nên u1⃗\vec{u_1} và u2⃗\vec{u_2} không cùng phương. Do đó Δ1\Delta_1 và Δ2\Delta_2 không song song và không trùng nhau; chúng chỉ có thể cắt nhau hoặc chéo nhau.

Bước 3. Xét xem hai đường thẳng có điểm chung hay không.

Điểm chung (nếu có) ứng với giá trị tt, ss thỏa mãn hệ:
{1+2t=s3+t=1+2s1−t=3s.\begin{cases} 1 + 2t = s \\ 3 + t = 1 + 2s \\ 1 - t = 3s. \end{cases}

Thay s=1+2ts = 1 + 2t (từ phương trình thứ nhất) vào phương trình thứ hai:
3+t=1+2(1+2t)=3+4t  ⇒  3t=0  ⇒  t=0,  s=1.3 + t = 1 + 2(1 + 2t) = 3 + 4t \;\Rightarrow\; 3t = 0 \;\Rightarrow\; t = 0,\; s = 1.

Thay t=0t = 0, s=1s = 1 vào phương trình thứ ba để kiểm tra:
1−0=1,3⋅1=3  ⇒  1≠3.1 - 0 = 1, \quad 3\cdot 1 = 3 \;\Rightarrow\; 1 \ne 3.

Vậy hệ vô nghiệm, tức là Δ1\Delta_1 và Δ2\Delta_2 không có điểm chung.

Bước 4. Kết luận.

Hai đường thẳng Δ1\Delta_1 và Δ2\Delta_2 có vectơ chỉ phương không cùng phương và không có điểm chung, nên chúng chéo nhau.

Đáp số

Δ1\Delta_1 và Δ2\Delta_2 chéo nhau

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.