Giải Hoạt động 3 trang 22 SGK Toán 12
Đề bài
Nhận biết công thức tính thể tích vật thể
Xét hình trụ có bán kính đáy , có trục là trục hoành , nằm giữa hai mặt phẳng và () (H.4.20).
a) Tính thể tích của hình trụ.
b) Tính diện tích mặt cắt khi cắt hình trụ bởi mặt phẳng vuông góc với trục tại điểm có hoành độ là (). Từ đó tính và so sánh với .
Hình 4.20: Hình trụ nằm ngang có trục là trục Ox, gốc O ở dưới. Trên trục đánh dấu ba vị trí: (đáy dưới), (mặt cắt ở giữa), (đáy trên). Bán kính đáy là .
Lời giải
a) Tính thể tích của hình trụ.
Hình trụ có bán kính đáy và nằm giữa hai mặt phẳng , nên có chiều cao (độ dài đường sinh):
Áp dụng công thức thể tích hình trụ:
b) Tính , tính và so sánh với .
Khi cắt hình trụ bởi mặt phẳng vuông góc với trục tại điểm có hoành độ (với ), mặt cắt là một hình tròn có bán kính bằng bán kính đáy . Do đó diện tích mặt cắt không phụ thuộc vào :
Từ đó:
So sánh: Ta thấy
Vậy thể tích hình trụ đúng bằng tích phân của diện tích mặt cắt trên đoạn . Điều này gợi ý công thức tính thể tích vật thể:
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.