Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 1.3 trang 17 SGK Toán 11

Bài 2. Công thức lượng giác   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trên đường tròn lượng giác, xác định điểm biểu diễn các góc lượng giác có số đo sau:

a) $\dfrac{2\pi}{3}$;

b) $-\dfrac{11\pi}{4}$;

c) $150^\circ$;

d) $-225^\circ$.

Lời giải

Ta biểu diễn mỗi góc lượng giác bởi điểm $M$ trên đường tròn lượng giác sao cho $\text{sđ}(OA, OM)$ bằng số đo đã cho, trong đó $A(1;0)$ là điểm gốc.

a) $\dfrac{2\pi}{3} = 120^\circ$.

Góc này nằm trong khoảng $\left(\dfrac{\pi}{2}; \pi\right)$ nên điểm biểu diễn $M$ nằm trong góc phần tư thứ II.

Ta có $\dfrac{2\pi}{3} = \dfrac{\pi}{2} + \dfrac{\pi}{6}$, nên $M$ nằm trên cung $AB$ (với $B(0;1)$), cách $B$ một góc $\dfrac{\pi}{6}$ về phía $A'$.

Tọa độ: $M\left(\cos\dfrac{2\pi}{3};\ \sin\dfrac{2\pi}{3}\right) = \left(-\dfrac{1}{2};\ \dfrac{\sqrt{3}}{2}\right)$.

b) $-\dfrac{11\pi}{4}$.

Ta viết $-\dfrac{11\pi}{4} = -\dfrac{3\pi}{4} + (-1)\cdot 2\pi$, tức là $-\dfrac{11\pi}{4} = -\dfrac{3\pi}{4} - 2\pi$.

Vì hai góc hơn kém nhau một bội của $2\pi$ có cùng điểm biểu diễn, nên điểm biểu diễn góc $-\dfrac{11\pi}{4}$ trùng với điểm biểu diễn góc $-\dfrac{3\pi}{4} = -135^\circ$ (cũng chính là điểm biểu diễn góc $\dfrac{5\pi}{4} = 225^\circ$).

Góc $-\dfrac{3\pi}{4}$ ứng với điểm $M$ nằm trong góc phần tư thứ III.

Tọa độ: $M\left(\cos\left(-\dfrac{3\pi}{4}\right);\ \sin\left(-\dfrac{3\pi}{4}\right)\right) = \left(-\dfrac{\sqrt{2}}{2};\ -\dfrac{\sqrt{2}}{2}\right)$.

c) $150^\circ$.

Góc $150^\circ$ nằm trong khoảng $(90^\circ; 180^\circ)$ nên điểm biểu diễn $M$ nằm trong góc phần tư thứ II.

Ta có $150^\circ = 180^\circ - 30^\circ$, nên $M$ nằm trên cung $AB$, cách $A'(-1;0)$ một góc $30^\circ$.

Tọa độ: $M\left(\cos 150^\circ;\ \sin 150^\circ\right) = \left(-\dfrac{\sqrt{3}}{2};\ \dfrac{1}{2}\right)$.

d) $-225^\circ$.

Ta viết $-225^\circ = 135^\circ + (-1)\cdot 360^\circ = 135^\circ - 360^\circ$.

Vì hai góc hơn kém nhau một bội của $360^\circ$ có cùng điểm biểu diễn, nên điểm biểu diễn góc $-225^\circ$ trùng với điểm biểu diễn góc $135^\circ$.

Góc $135^\circ$ nằm trong khoảng $(90^\circ; 180^\circ)$ nên điểm $M$ nằm trong góc phần tư thứ II, với $135^\circ = 180^\circ - 45^\circ$.

Tọa độ: $M\left(\cos 135^\circ;\ \sin 135^\circ\right) = \left(-\dfrac{\sqrt{2}}{2};\ \dfrac{\sqrt{2}}{2}\right)$.

Đáp số

Điểm ở góc phần tư II, ứng với $120^\circ$, tọa độ $\left(-\dfrac{1}{2};\dfrac{\sqrt{3}}{2}\right)$Trùng điểm của góc $-\dfrac{3\pi}{4}$ (hay $\dfrac{5\pi}{4}=225^\circ$), ở góc phần tư III, tọa độ $\left(-\dfrac{\sqrt{2}}{2};-\dfrac{\sqrt{2}}{2}\right)$Điểm ở góc phần tư II, tọa độ $\left(-\dfrac{\sqrt{3}}{2};\dfrac{1}{2}\right)$Trùng điểm của góc $135^\circ$, ở góc phần tư II, tọa độ $\left(-\dfrac{\sqrt{2}}{2};\dfrac{\sqrt{2}}{2}\right)$

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.