Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Bài 9.4 trang 86 SGK Toán 11

Bài 31. Định nghĩa và ý nghĩa của đạo hàm   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một vật được phóng theo phương thẳng đứng lên trên từ mặt đất với vận tốc ban đầu là 19,6 m/s thì độ cao hh của nó (tính bằng mét) sau tt giây được cho bởi công thức h=19,6t−4,9t2h = 19,6t - 4,9t^2. Tìm vận tốc của vật khi nó chạm đất.

Lời giải

Bước 1. Tìm thời điểm vật chạm đất.

Vật chạm đất khi độ cao h=0h = 0:
19,6t−4,9t2=0  ⟺  4,9t(4−t)=0  ⟺  t=0 hoặc t=4.19{,}6t - 4{,}9t^2 = 0 \iff 4{,}9t(4 - t) = 0 \iff t = 0 \text{ hoặc } t = 4.

Thời điểm t=0t = 0 ứng với lúc phóng vật lên, nên vật chạm đất tại t=4t = 4 (giây).

Bước 2. Lập công thức vận tốc.

Vận tốc tức thời của vật tại thời điểm tt là đạo hàm của hàm độ cao:
v(t)=h′(t)=19,6−9,8t (m/s).v(t) = h'(t) = 19{,}6 - 9{,}8t \ (\text{m/s}).

Bước 3. Tính vận tốc khi vật chạm đất.

Thay t=4t = 4:
v(4)=19,6−9,8⋅4=19,6−39,2=−19,6 (m/s).v(4) = 19{,}6 - 9{,}8 \cdot 4 = 19{,}6 - 39{,}2 = -19{,}6 \ (\text{m/s}).

Dấu âm cho biết vật đang chuyển động hướng xuống (ngược chiều dương đã chọn). Vậy khi chạm đất, vận tốc của vật là −19,6-19{,}6 m/s, tức là vật rơi xuống với tốc độ 19,619{,}6 m/s.

Đáp số

-19,6 m/s (vật chạm đất lúc t = 4 s, tốc độ 19,6 m/s hướng xuống)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.