Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Bài 9.3 trang 86 SGK Toán 11

Bài 31. Định nghĩa và ý nghĩa của đạo hàm   Đã kiểm chéo

Đề bài

Viết phương trình tiếp tuyến của parabol y=−x2+4xy = -x^2 + 4x, biết:

a) Tiếp điểm có hoành độ x0=1x_0 = 1;

b) Tiếp điểm có tung độ y0=0y_0 = 0.

Lời giải

Xét hàm số y=f(x)=−x2+4xy = f(x) = -x^2 + 4x.

Đạo hàm của hàm số: f′(x)=−2x+4f'(x) = -2x + 4.

Phương trình tiếp tuyến của đồ thị tại tiếp điểm M(x0;y0)M(x_0; y_0) có dạng:
y=f′(x0)(x−x0)+y0.y = f'(x_0)(x - x_0) + y_0.

a) Tiếp điểm có hoành độ x0=1x_0 = 1

Tung độ tiếp điểm: y0=f(1)=−12+4⋅1=3y_0 = f(1) = -1^2 + 4\cdot 1 = 3.

Hệ số góc của tiếp tuyến: f′(1)=−2⋅1+4=2f'(1) = -2\cdot 1 + 4 = 2.

Phương trình tiếp tuyến:
y=2(x−1)+3=2x+1.y = 2(x - 1) + 3 = 2x + 1.

b) Tiếp điểm có tung độ y0=0y_0 = 0

Hoành độ tiếp điểm là nghiệm của phương trình f(x0)=0f(x_0) = 0:
−x02+4x0=0⇔x0(−x0+4)=0⇔x0=0 hoặc x0=4.-x_0^2 + 4x_0 = 0 \Leftrightarrow x_0(-x_0 + 4) = 0 \Leftrightarrow x_0 = 0 \text{ hoặc } x_0 = 4.

*Trường hợp x0=0x_0 = 0:* hệ số góc f′(0)=−2⋅0+4=4f'(0) = -2\cdot 0 + 4 = 4.
Phương trình tiếp tuyến:
y=4(x−0)+0=4x.y = 4(x - 0) + 0 = 4x.

*Trường hợp x0=4x_0 = 4:* hệ số góc f′(4)=−2⋅4+4=−4f'(4) = -2\cdot 4 + 4 = -4.
Phương trình tiếp tuyến:
y=−4(x−4)+0=−4x+16.y = -4(x - 4) + 0 = -4x + 16.

Vậy tại các điểm có tung độ bằng 00 có hai tiếp tuyến: y=4xy = 4x và y=−4x+16y = -4x + 16.

Đáp số

y=2x+1y = 2x + 1y=4xy = 4x và y=−4x+16y = -4x + 16

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.