Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Hoạt động 4 trang 8 SGK Toán 10

Bài 15. Hàm số   Đã kiểm chéo

Đề bài

Quan sát Hình 6.2 và cho biết những điểm nào sau đây nằm trên đồ thị của hàm số $y = \dfrac{1}{2}x^2$:

$(0; 0), (2; 2), (-2; 2), (1; 2), (-1; 2)$.

Nêu nhận xét về mối quan hệ giữa hoành độ và tung độ của những điểm nằm trên đồ thị.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 8 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hình 6.2: đồ thị parabol của hàm số $y = \dfrac{1}{2}x^2$ trên mặt phẳng toạ độ Oxy, đỉnh tại gốc O, mở lên trên. Trên trục hoành đánh dấu các điểm $-2, 1, 2$; trên trục tung đánh dấu các giá trị $1, 2$. Parabol đi qua các điểm $(-2; 2)$ và $(2; 2)$.

Lời giải

Một điểm $(x_0; y_0)$ nằm trên đồ thị của hàm số $y = \dfrac{1}{2}x^2$ khi và chỉ khi tọa độ của nó thỏa mãn công thức, tức là $y_0 = \dfrac{1}{2}x_0^2$. Ta lần lượt thay hoành độ của mỗi điểm vào biểu thức $\dfrac{1}{2}x^2$ rồi so sánh với tung độ.

a) Điểm $(0; 0)$: với $x = 0$ thì $\dfrac{1}{2}\cdot 0^2 = 0$, bằng tung độ $0$. Vậy điểm $(0; 0)$ nằm trên đồ thị.

b) Điểm $(2; 2)$: với $x = 2$ thì $\dfrac{1}{2}\cdot 2^2 = \dfrac{1}{2}\cdot 4 = 2$, bằng tung độ $2$. Vậy điểm $(2; 2)$ nằm trên đồ thị.

c) Điểm $(-2; 2)$: với $x = -2$ thì $\dfrac{1}{2}\cdot(-2)^2 = \dfrac{1}{2}\cdot 4 = 2$, bằng tung độ $2$. Vậy điểm $(-2; 2)$ nằm trên đồ thị.

d) Điểm $(1; 2)$: với $x = 1$ thì $\dfrac{1}{2}\cdot 1^2 = \dfrac{1}{2} \neq 2$. Vậy điểm $(1; 2)$ không nằm trên đồ thị.

e) Điểm $(-1; 2)$: với $x = -1$ thì $\dfrac{1}{2}\cdot(-1)^2 = \dfrac{1}{2} \neq 2$. Vậy điểm $(-1; 2)$ không nằm trên đồ thị.

Kết luận: Các điểm nằm trên đồ thị của hàm số $y = \dfrac{1}{2}x^2$ là $(0; 0)$, $(2; 2)$ và $(-2; 2)$.

Nhận xét: Với mỗi điểm nằm trên đồ thị, tung độ luôn bằng nửa bình phương của hoành độ, tức là $y = \dfrac{1}{2}x^2$. Do đó hai điểm có hoành độ đối nhau (như $(2; 2)$ và $(-2; 2)$) thì có cùng tung độ, nghĩa là đồ thị nhận trục tung $Oy$ làm trục đối xứng.

Đáp số

Các điểm nằm trên đồ thị: $(0; 0)$, $(2; 2)$, $(-2; 2)$; nhận xét: $y = \dfrac{1}{2}x^2$ (tung độ bằng nửa bình phương hoành độ, đồ thị đối xứng qua $Oy$)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.