Giải Hoạt động 3 trang 14 SGK Toán 10
Đề bài
Tương tự HĐ2, ta có dạng đồ thị của một số hàm số bậc hai như sau:
(đồ thị hàm số $y = x^2 + 2x + 2$ và đồ thị hàm số $y = -2x^2 - 3x + 1$)
Từ các đồ thị hàm số trên, hãy nêu nội dung thay vào ô có dấu "?" trong bảng sau cho thích hợp.
| Hàm số | Hệ số a | Bề lõm của đồ thị (Quay lên/Quay xuống) | Toạ độ điểm cao nhất/điểm thấp nhất | Trục đối xứng |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| $y = x^2 + 2x + 2$ | 1 | Quay lên | $(-1; 1)$ | $x = -1$ |
| $y = -2x^2 - 3x + 1$ | ? | ? | ? | ? |
Mô tả hình bằng lời
Hai đồ thị:
- Đồ thị thứ nhất của hàm số $y = x^2 + 2x + 2$: parabol quay bề lõm lên trên, có điểm thấp nhất (đỉnh) tại $(-1; 1)$, trục đối xứng $x = -1$.
- Đồ thị thứ hai của hàm số $y = -2x^2 - 3x + 1$: parabol quay bề lõm xuống dưới, có điểm cao nhất (đỉnh) tại hoành độ $x = -\dfrac{3}{4}$ và tung độ $y = \dfrac{17}{8}$, tức đỉnh $\left(-\dfrac{3}{4}; \dfrac{17}{8}\right)$, trục đối xứng $x = -\dfrac{3}{4}$.
Lời giải
Xét hàm số $y = -2x^2 - 3x + 1$, ta có các hệ số $a = -2,\ b = -3,\ c = 1$.
a) Hệ số $a$
Hàm số có dạng $y = ax^2 + bx + c$ với $a = -2$.
b) Bề lõm của đồ thị
Vì $a = -2 < 0$ nên bề lõm của parabol quay xuống dưới. Do đó đồ thị có điểm cao nhất (đỉnh), phù hợp với hình vẽ.
c) Toạ độ điểm cao nhất (đỉnh)
Hoành độ đỉnh:
$$x = -\dfrac{b}{2a} = -\dfrac{-3}{2\cdot(-2)} = -\dfrac{3}{4}.$$
Tung độ đỉnh (thay $x = -\dfrac{3}{4}$ vào hàm số):
$$y = -2\left(-\dfrac{3}{4}\right)^2 - 3\left(-\dfrac{3}{4}\right) + 1 = -2\cdot\dfrac{9}{16} + \dfrac{9}{4} + 1 = -\dfrac{9}{8} + \dfrac{18}{8} + \dfrac{8}{8} = \dfrac{17}{8}.$$
Vậy điểm cao nhất của đồ thị là $\left(-\dfrac{3}{4};\ \dfrac{17}{8}\right)$.
d) Trục đối xứng
Trục đối xứng của parabol là đường thẳng đi qua đỉnh và vuông góc với trục hoành:
$$x = -\dfrac{3}{4}.$$
Kết quả điền vào bảng cho hàm số $y = -2x^2 - 3x + 1$: Hệ số $a = -2$; bề lõm quay xuống; điểm cao nhất $\left(-\dfrac{3}{4};\ \dfrac{17}{8}\right)$; trục đối xứng $x = -\dfrac{3}{4}$.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.