Giải Vận dụng 1 trang 13 SGK Toán 10
Đề bài
Một viên bi rơi tự do từ độ cao 19,6 m xuống mặt đất. Độ cao $h$ (mét) so với mặt đất của viên bi trong khi rơi phụ thuộc vào thời gian $t$ (giây) theo công thức: $h = 19{,}6 - 4{,}9t^2$; $h, t \geq 0$.
a) Hỏi sau bao nhiêu giây kể từ khi rơi thì viên bi chạm đất?
b) Tìm tập xác định và tập giá trị của hàm số $h$.
Lời giải
a) Viên bi chạm đất khi độ cao so với mặt đất bằng $0$, tức là $h = 0$.
Ta có:
$$19{,}6 - 4{,}9t^2 = 0 \Leftrightarrow 4{,}9t^2 = 19{,}6 \Leftrightarrow t^2 = 4 \Leftrightarrow t = 2 \;(\text{do } t \geq 0).$$
Vậy sau $2$ giây kể từ khi rơi thì viên bi chạm đất.
b) *Tập xác định:* Vì $t$ là thời gian nên $t \geq 0$; mặt khác độ cao $h \geq 0$ nên
$$19{,}6 - 4{,}9t^2 \geq 0 \Leftrightarrow t^2 \leq 4 \Leftrightarrow 0 \leq t \leq 2.$$
Do đó tập xác định của hàm số là $D = [0;\, 2]$.
*Tập giá trị:* Với $t \in [0;\, 2]$, ta có $0 \leq t^2 \leq 4$, suy ra
$$0 \leq 4{,}9t^2 \leq 19{,}6 \Rightarrow 0 \leq 19{,}6 - 4{,}9t^2 \leq 19{,}6,$$
hay $0 \leq h \leq 19{,}6$. Khi $t = 2$ thì $h = 0$ và khi $t = 0$ thì $h = 19{,}6$ nên $h$ nhận mọi giá trị trong đoạn này.
Vậy tập giá trị của hàm số là $T = [0;\, 19{,}6]$.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.