Giải Câu hỏi trang 53 SGK Tin học 9

Lời giải

Phân tích yêu cầu

Hai trang tính *Thu nhập* và *Chi tiêu* mới chỉ ghi lại riêng rẽ các khoản tiền vào và tiền ra của gia đình. Muốn *cân đối thu, chi* và *kiểm soát chi tiêu* thì bảng tính phải tổng hợp và so sánh hai nguồn dữ liệu đó với nhau. Vì vậy cần bổ sung thêm một trang tính (hoặc một vùng dữ liệu) tổng hợp — tạm gọi là trang Cân đối — gồm các thông tin sau:

a) Tổng thu nhập và Tổng chi tiêu

Lấy giá trị tổng từ hai trang tính đã có bằng tham chiếu liên trang tính (dùng hàm $SUM$ trên cột số tiền):
- Tổng thu nhập: lấy tổng cột số tiền ở trang *Thu nhập*, ví dụ `=SUM(ThuNhap!B2:B100)`.
- Tổng chi tiêu: lấy tổng cột số tiền ở trang *Chi tiêu*, ví dụ `=SUM(ChiTieu!B2:B100)`.

b) Số dư (chênh lệch thu − chi) — đây là thông tin quan trọng nhất để cân đối

$$\text{Số dư} = \text{Tổng thu nhập} - \text{Tổng chi tiêu}$$

- Nếu $\text{Số dư} > 0$: gia đình có tích lũy (tiết kiệm được).
- Nếu $\text{Số dư} = 0$: thu, chi vừa đủ.
- Nếu $\text{Số dư} < 0$: chi vượt quá thu, cần cắt giảm chi tiêu.

c) Tỉ lệ chi tiêu so với thu nhập

Giúp đánh giá mức độ chi tiêu có hợp lí hay không:

$$\text{Tỉ lệ chi tiêu} = \dfrac{\text{Tổng chi tiêu}}{\text{Tổng thu nhập}} \times 100\%$$

d) Tổng hợp theo tháng và theo khoản mục

Tổng hợp thu – chi theo từng tháng và theo từng loại khoản chi (ăn uống, học tập, điện nước…) để biết khoản nào tốn nhiều tiền nhất, từ đó điều chỉnh, cắt giảm cho hợp lí — chính là để *kiểm soát chi tiêu hiệu quả*.

e) (Mở rộng) Biểu đồ minh họa

Vẽ biểu đồ cột hoặc biểu đồ tròn so sánh thu – chi, cơ cấu các khoản chi để theo dõi trực quan theo tháng/năm.

Kết luận

Bảng tính cần bổ sung trang tính Cân đối gồm: *Tổng thu nhập*, *Tổng chi tiêu*, *Số dư = Tổng thu nhập − Tổng chi tiêu* và *tỉ lệ chi tiêu so với thu nhập*; nên kèm tổng hợp theo tháng/khoản mục và biểu đồ để kiểm soát chi tiêu gia đình hiệu quả.

Đáp số