Giải Vận dụng 2 trang 52 SGK Tin học 9

Lời giải

Nhắc lại quy tắc tài chính 50–30–20 (như Câu 1 đã trình bày):
- Nhu cầu thiết yếu: $50\%$ thu nhập
- Mong muốn cá nhân: $30\%$ thu nhập
- Tiết kiệm: $20\%$ thu nhập

Giả sử cột N ghi tỉ lệ phần trăm thực tế của mỗi mục chi so với tổng thu nhập (N4 là tỉ lệ *Mong muốn cá nhân*, N5 là tỉ lệ *Tiết kiệm*), cột O để ghi nhận xét. Giống Câu 1, ta dùng hàm IF lồng nhau (một IF nằm trong IF) để chia nhận xét thành ba mức: vượt chuẩn / đạt chuẩn / dưới chuẩn.

a) Ô O4 — mục *Mong muốn cá nhân* (chuẩn $30\%$)

Với mục này, chi vượt $30\%$ là không cân đối, chi thấp hơn $30\%$ thì hợp lý. Nhập tại ô O4:

```
=IF(N4>30%, "Vượt mức 30% - cần cắt giảm", IF(N4=30%, "Đạt chuẩn 30% - cân đối", "Dưới 30% - hợp lý"))
```

- IF ngoài xét điều kiện $N4>30\%$: nếu đúng → ghi *"Vượt mức 30% - cần cắt giảm"*.
- Nếu sai, IF lồng bên trong xét tiếp $N4=30\%$: đúng → *"Đạt chuẩn 30% - cân đối"*; sai (tức $N4<30\%$) → *"Dưới 30% - hợp lý"*.

b) Ô O5 — mục *Tiết kiệm* (chuẩn $20\%$)

Ngược lại, tiết kiệm cao hơn $20\%$ càng tốt, dưới $20\%$ là chưa đạt. Nhập tại ô O5:

```
=IF(N5<20%, "Dưới 20% - cần tăng tiết kiệm", IF(N5=20%, "Đạt chuẩn 20% - tốt", "Trên 20% - rất tốt"))
```

- IF ngoài xét $N5<20\%$: đúng → ghi *"Dưới 20% - cần tăng tiết kiệm"*.
- Nếu sai, IF lồng xét $N5=20\%$: đúng → *"Đạt chuẩn 20% - tốt"*; sai (tức $N5>20\%$) → *"Trên 20% - rất tốt"*.

Điều chỉnh để tài chính cân đối theo 50–30–20:
Dựa vào kết quả nhận xét ở O4, O5 (và ô của *Nhu cầu thiết yếu*):
- Nếu *Mong muốn cá nhân* báo "Vượt mức": cắt giảm các khoản không bắt buộc (giải trí, mua sắm) để đưa về $\le 30\%$.
- Nếu *Tiết kiệm* báo "Dưới 20%": chuyển phần tiền vừa cắt giảm sang mục *Tiết kiệm* để đạt tối thiểu $20\%$.
- Mục tiêu: Nhu cầu thiết yếu $\le 50\%$, Mong muốn cá nhân $\le 30\%$, Tiết kiệm $\ge 20\%$ — khi đó tài chính gia đình được kiểm soát hiệu quả.

Kiểm tra: $N4=35\%$ → "Vượt mức 30% - cần cắt giảm"; $N4=30\%$ → "Đạt chuẩn 30% - cân đối"; $N4=25\%$ → "Dưới 30% - hợp lý". $N5=15\%$ → "Dưới 20% - cần tăng tiết kiệm"; $N5=20\%$ → "Đạt chuẩn 20% - tốt"; $N5=25\%$ → "Trên 20% - rất tốt". Các nhánh IF cho kết quả đúng.

Đáp số