Giải Bài 2 trang 101 SGK Sinh học 12

Lời giải

Trả lời: Bằng chứng giúp xác định được mối quan hệ họ hàng cũng như nguồn gốc tiến hoá của mọi loài hiện đang sống trên Trái Đất là bằng chứng sinh học phân tử (sự giống nhau về vật chất di truyền ADN, về trình tự các nucleotit, trình tự các amino acid của protein và về mã di truyền).

Giải thích:

a) Tính phổ biến (tính thống nhất) của vật chất di truyền: Mọi sinh vật – từ vi khuẩn, nấm, thực vật đến động vật – đều có vật chất di truyền là ADN (hoặc ARN), được cấu tạo từ cùng 4 loại nucleotit (A, T/U, G, X) và đều dùng chung một bộ mã di truyền (cùng các bộ ba mã hoá cho cùng các amino acid). Protein của mọi loài cũng được cấu tạo từ khoảng 20 loại amino acid giống nhau. Chính vì mọi loài đều dùng chung loại vật chất di truyền và cơ chế di truyền như nhau nên bằng chứng này áp dụng được cho tất cả các loài, điều mà các bằng chứng khác (giải phẫu so sánh, tế bào học, hoá thạch…) không làm được một cách đầy đủ cho mọi nhóm sinh vật.

b) Cơ sở để xác định quan hệ họ hàng và nguồn gốc: Khi so sánh trình tự nucleotit của gene hoặc trình tự amino acid của cùng một loại protein ở các loài khác nhau, ta thấy:
- Các loài có quan hệ họ hàng càng gần thì trình tự ADN/protein càng giống nhau (càng ít sai khác).
- Các loài có quan hệ họ hàng càng xa thì mức độ sai khác càng lớn.

Dựa vào mức độ giống và khác nhau đó, người ta xây dựng được cây phát sinh chủng loại, qua đó xác định được mối quan hệ họ hàng gần – xa giữa các loài và truy nguyên về nguồn gốc chung của chúng.

c) Kết luận: Sự thống nhất về vật chất di truyền và mã di truyền ở tất cả các loài là bằng chứng mạnh mẽ chứng tỏ mọi sinh vật trên Trái Đất đều tiến hoá từ một tổ tiên chung (nguồn gốc thống nhất của sinh giới). Do đó, bằng chứng sinh học phân tử là bằng chứng giúp xác định được mối quan hệ họ hàng và nguồn gốc tiến hoá của mọi loài.

Đáp số