Giải Bài 1 trang 101 SGK Sinh học 12

Lời giải

## Ưu điểm của bằng chứng hoá thạch

Hoá thạch là di tích của sinh vật đã từng sống trong các thời đại trước, được lưu giữ trong các lớp đất đá. Đây là bằng chứng tiến hoá trực tiếp, có những ưu điểm nổi bật sau:

a) Là bằng chứng trực tiếp, cụ thể về sinh vật đã tồn tại trong quá khứ

Khác với các bằng chứng gián tiếp (giải phẫu so sánh, tế bào học, sinh học phân tử), hoá thạch cho ta hình ảnh trực tiếp về hình dạng, cấu tạo của chính các sinh vật (hoặc một phần cơ thể) đã từng sống. Nhờ đó khẳng định chắc chắn những loài đó đã thực sự xuất hiện trên Trái Đất.

b) Xác định được tuổi của hoá thạch → biết thời điểm xuất hiện, phát triển và diệt vong của loài

Bằng phương pháp phân tích địa tầng và nhất là phương pháp đồng vị phóng xạ ($^{14}\mathrm{C}$, $^{238}\mathrm{U}$ …), người ta xác định được tuổi của lớp đất đá chứa hoá thạch, từ đó suy ra thời gian xuất hiện, hưng thịnh và tuyệt diệt của mỗi nhóm sinh vật. Đây là ưu điểm mà các bằng chứng khác không có.

c) Phản ánh lịch sử phát triển của sinh giới qua các đại địa chất

Hoá thạch nằm trong các lớp đất đá có tuổi khác nhau (lớp càng sâu càng cổ) phản ánh trình tự xuất hiện của sinh vật từ đơn giản đến phức tạp, từ thấp đến cao, gắn với biến đổi của điều kiện địa chất, khí hậu qua các đại, các kỉ.

d) Cho thấy mối quan hệ nguồn gốc giữa các nhóm sinh vật

Nhiều hoá thạch là dạng trung gian chuyển tiếp (ví dụ *Archaeopteryx* mang đặc điểm vừa của bò sát vừa của chim), chứng minh các nhóm loài ngày nay có chung nguồn gốc, tiến hoá từ các dạng tổ tiên trong quá khứ.

Kết luận: nhờ những ưu điểm trên, bằng chứng hoá thạch vừa chứng minh sinh giới đã tiến hoá, vừa cho biết *chiều hướng* và *thời gian* diễn ra quá trình tiến hoá.

Đáp số