Giải Câu hỏi 2 trang 101 SGK Sinh học 12

Lời giải

Bằng chứng phân tử là những điểm giống nhau trong cấu tạo và chức năng của các đại phân tử (DNA, RNA, protein) ở mọi loài sinh vật, cho thấy chúng có chung nguồn gốc. Một số bằng chứng tiêu biểu:

a) Vật chất di truyền chung là DNA (và RNA): Hầu hết mọi sinh vật từ vi khuẩn, nấm, thực vật đến động vật và con người đều dùng DNA làm vật chất di truyền, được cấu tạo từ 4 loại nucleotide giống nhau (A, T, G, C). Ở một số virus thì vật chất di truyền là RNA. Sự thống nhất này chứng tỏ các loài bắt nguồn từ một tổ tiên chung đã sử dụng acid nucleic để lưu giữ thông tin di truyền.

b) Mã di truyền có tính phổ biến (dùng chung): Mọi sinh vật đều dùng chung một bảng mã di truyền – cùng các bộ ba (codon) mã hoá cho cùng các amino acid. Ví dụ, bộ ba AUG mã hoá methionine (và là mã mở đầu) ở hầu hết các loài. Nếu các loài có nguồn gốc khác nhau thì không thể có chung một bộ mã như vậy.

c) Protein được cấu tạo từ khoảng 20 loại amino acid giống nhau: Protein của mọi sinh vật đều được xây dựng từ cùng khoảng 20 loại amino acid, theo cùng cơ chế dịch mã nhờ ribosome và tRNA. Đây là bằng chứng về sự thống nhất trong cơ chế tổng hợp protein.

d) Mức độ giống nhau về trình tự DNA và protein phản ánh quan hệ họ hàng: Các loài có quan hệ họ hàng càng gần thì trình tự nucleotide của DNA và trình tự amino acid của các protein (ví dụ hemoglobin, cytochrome

c) càng giống nhau; họ hàng càng xa thì sai khác càng nhiều. Điều này chỉ hợp lí nếu mọi loài tiến hoá từ một nguồn gốc chung rồi phân li dần.

→ Tất cả các điểm thống nhất ở cấp độ phân tử trên đều cho thấy mọi sinh vật đều có chung một nguồn gốc (tổ tiên chung).

Đáp số