Mục lục Bài 119/119
Sách giáo khoa Sinh học 12

Giải Câu hỏi 1 trang 101 SGK Sinh học 12

Bài 21. Các bằng chứng tiến hoá   Đã kiểm

Đề bài

Những bằng chứng tế bào học nào cho thấy các loài có chung tổ tiên?

Lời giải

## Bằng chứng tế bào học cho thấy các loài có chung tổ tiên

Bằng chứng tế bào học dựa trên những điểm thống nhất về cấu tạo và hoạt động sống ở cấp độ tế bào giữa mọi loài sinh vật. Sự thống nhất này được khái quát trong học thuyết tế bào và là bằng chứng cho nguồn gốc chung của sinh giới.

a) Mọi sinh vật đều được cấu tạo từ tế bào

Tế bào là đơn vị cấu trúc và đơn vị chức năng cơ bản của mọi cơ thể sống, từ vi khuẩn (sinh vật nhân sơ) đến nấm, thực vật, động vật (sinh vật nhân thực). Sự thống nhất này chứng tỏ các loài đều bắt nguồn từ một dạng tổ tiên chung đã có cấu tạo tế bào.

b) Tế bào của các loài đều có cấu tạo cơ bản giống nhau

Dù thuộc nhóm phân loại nào, mọi tế bào đều có:
- Màng sinh chất (cấu tạo từ lớp kép phospholipid và protein)
- Tế bào chất là nơi diễn ra các quá trình chuyển hoá
- Vật chất di truyền là DNA
- Các bào quan chung như ribosome (có ở mọi tế bào); ti thể, lục lạp có cấu trúc tương tự ở các nhóm sinh vật nhân thực

Sự tương đồng về thành phần cấu tạo này khó giải thích được nếu không có nguồn gốc chung.

c) Tế bào được sinh ra từ tế bào có trước và phân chia theo cơ chế chung

Mọi tế bào mới đều được hình thành từ sự phân chia của tế bào đã có (nguyên phân, giảm phân) theo cơ chế giống nhau. Tính liên tục của sự sống ở cấp tế bào phản ánh mối liên hệ về nguồn gốc giữa các loài.

d) Mức độ giống nhau về tế bào phản ánh quan hệ họ hàng

Các loài có quan hệ họ hàng càng gần thì cấu tạo và hoạt động của tế bào càng giống nhau. Những điểm tương đồng đó là kết quả của sự kế thừa từ tổ tiên chung, không phải ngẫu nhiên.

Kết luận: Sự thống nhất cơ bản về cấu tạo và hoạt động của tế bào ở mọi loài là bằng chứng cho thấy các loài sinh vật được tiến hoá từ một tổ tiên chung.

> *Lưu ý phân biệt:* tính phổ biến của mã di truyền, cơ chế nhân đôi DNA – phiên mã – dịch mã và việc dùng chung ATP là bằng chứng sinh học phân tử, thuộc một nhóm bằng chứng riêng, không phải bằng chứng tế bào học.

Đáp số

Mọi sinh vật đều được cấu tạo từ tế bào — đơn vị cấu trúc và chức năng cơ bản của sự sốngMọi tế bào đều có cấu tạo cơ bản giống nhau: màng sinh chất, tế bào chất, vật chất di truyền là DNA và các bào quan chung (ribosome…)Mọi tế bào đều được sinh ra từ tế bào có trước và phân chia theo cơ chế chung (nguyên phân, giảm phân)Mức độ giống nhau về tế bào phản ánh quan hệ họ hàng ⇒ các loài có chung tổ tiên

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.