Sách giáo khoa Sinh học 12

Giải Dừng lại và suy ngẫm 2 trang 164 SGK Sinh học 12

Diễn thế sinh thái   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tại sao trước khi xây dựng đập thuỷ điện người ta cần phải nghiên cứu, đánh giá những tác động của công trình này tới sự thay đổi của hệ sinh thái?

Lời giải

Trả lời:

Trước khi xây dựng đập thuỷ điện, người ta cần nghiên cứu, đánh giá những tác động của công trình tới sự thay đổi của hệ sinh thái vì những lí do sau:

a) Đập thuỷ điện làm thay đổi mạnh mẽ điều kiện môi trường, khởi phát diễn thế sinh thái. Việc ngăn dòng, tích nước tạo hồ chứa làm ngập chìm toàn bộ vùng đất phía thượng lưu (rừng, đồng ruộng, khu dân cư). Hệ sinh thái trên cạn ban đầu bị xoá bỏ và thay bằng hệ sinh thái nước đứng (hồ), đồng thời làm biến đổi hệ sinh thái sông ở hạ lưu (giảm lưu lượng, thay đổi chế độ nước, phù sa). Đây chính là tác nhân gây diễn thế sinh thái, kéo theo sự thay đổi thành phần loài sinh vật và cấu trúc của quần xã.

b) Tác động tới đa dạng sinh học và nơi ở của sinh vật. Nhiều loài sinh vật trên cạn mất nơi sống, nguồn thức ăn; các loài cá di cư bị đập chặn đường di chuyển, ảnh hưởng tới sinh sản; chất lượng nước, nhiệt độ, lượng oxy hoà tan thay đổi làm một số loài suy giảm hoặc biến mất, có thể gây mất cân bằng sinh thái.

c) Tác động lan rộng tới hạ lưu và đời sống con người. Thay đổi chế độ dòng chảy, giảm phù sa bồi đắp, nguy cơ xói lở, xâm nhập mặn ở vùng cửa sông; ảnh hưởng tới nông nghiệp, nghề cá và sinh kế của người dân.

d) Mục đích của việc nghiên cứu, đánh giá trước. Nhằm dự đoán được chiều hướng và mức độ của những biến đổi nói trên để chủ động đưa ra biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực (bảo vệ các loài quý hiếm, làm đường cho cá di cư, điều tiết dòng chảy…), từ đó khai thác lợi ích kinh tế của đập thuỷ điện mà vẫn bảo vệ được môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển bền vững. Nếu không đánh giá trước thì những hậu quả sinh thái thường rất lớn và khó khắc phục.

Đáp số

Vì đập thuỷ điện làm biến đổi mạnh môi trường, gây diễn thế sinh thái, thay đổi quần xã và đa dạng sinh họcLàm mất nơi ở, chặn đường di cư, có thể gây mất cân bằng sinh tháiẢnh hưởng tới hạ lưu (phù sa, xói lở, mặn) và sinh kế con ngườiĐánh giá trước để dự đoán và giảm thiểu tác động tiêu cực, phát triển bền vững

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.