Sách giáo khoa Sinh học 12

Giải Dừng lại và suy ngẫm 1 trang 164 SGK Sinh học 12

Diễn thế sinh thái   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tại sao nói nguyên nhân bên trong là cơ chế chính dẫn đến sự thay thế tuần tự các loài trong quần xã?

Lời giải

Trả lời:

Nói nguyên nhân bên trong là cơ chế chính dẫn đến sự thay thế tuần tự các loài trong quần xã vì:

a) Nguyên nhân bên trong của diễn thế là sự cạnh tranh giữa các loài trong quần xã, đặc biệt là hoạt động mạnh mẽ của nhóm loài ưu thế. Loài ưu thế là loài có vai trò quyết định chiều hướng phát triển của quần xã.

b) Trong quá trình sống, chính hoạt động sống mạnh mẽ của nhóm loài ưu thế lại làm thay đổi điều kiện môi trường (khí hậu, đất, ánh sáng, nguồn sống...). Sự biến đổi này nhiều khi trở nên bất lợi cho chính nhóm loài ưu thế đó, nhưng lại tạo điều kiện thuận lợi cho nhóm loài khác có khả năng cạnh tranh cao hơn phát triển.

c) Kết quả là nhóm loài ưu thế mới dần thay thế nhóm loài ưu thế cũ (hiện tượng "tự đào thải" hay loài ưu thế tự làm hại mình). Quá trình này diễn ra liên tục và tuần tự, loài này thay thế loài kia, dẫn đến sự thay thế tuần tự các quần xã sinh vật.

d) Vì cơ chế cạnh tranh và biến đổi môi trường do chính sinh vật trong quần xã tạo ra diễn ra thường xuyên, nội tại và có tính quy luật, nên nguyên nhân bên trong được coi là cơ chế chính (động lực chủ yếu) điều khiển sự thay thế tuần tự các loài, trong khi nguyên nhân bên ngoài (biến đổi khí hậu, thiên tai...) chỉ là nhân tố khởi động hoặc thúc đẩy diễn thế.

Đáp số

Vì sự cạnh tranh giữa các loài, nhất là hoạt động mạnh của loài ưu thế, làm biến đổi môi trường theo hướng bất lợi cho chính nó và thuận lợi cho loài khác cạnh tranh cao hơn thay thế; quá trình nội tại này diễn ra liên tục, tuần tự nên là cơ chế chính của diễn thế.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.