Giải Câu hỏi 2 trang 94 SGK Sinh học 12
Đề bài
Một quần thể gồm toàn cá thể dị hợp tử có kiểu gene Aa. Quần thể này có đang ở trạng thái cân bằng Hardy – Weinberg không? Giải thích.
Lời giải
Bước 1. Xác định tần số allele của quần thể.
Quần thể gồm toàn cá thể dị hợp $Aa$, nghĩa là tần số các kiểu gene hiện tại là: $AA = 0$; $Aa = 1$; $aa = 0$.
Mỗi cá thể $Aa$ mang một allele $A$ và một allele $a$, nên tần số mỗi allele là:
$$p(A) = 0,5 \quad ; \quad q(a) = 0,5$$
Bước 2. Tính tần số kiểu gene theo công thức Hardy – Weinberg.
Nếu quần thể cân bằng Hardy – Weinberg thì thành phần kiểu gene phải thỏa mãn $p^2 + 2pq + q^2 = 1$:
$$AA = p^2 = (0,5)^2 = 0,25$$
$$Aa = 2pq = 2 \times 0,5 \times 0,5 = 0,5$$
$$aa = q^2 = (0,5)^2 = 0,25$$
Bước 3. So sánh với thực tế của quần thể.
| Kiểu gene | Thực tế | Theo H–W |
|---|---|---|
| $AA$ | 0 | 0,25 |
| $Aa$ | 1 | 0,5 |
| $aa$ | 0 | 0,25 |
Thành phần kiểu gene thực tế ($AA=0$; $Aa=1$; $aa=0$) khác thành phần kiểu gene theo công thức Hardy – Weinberg ($0,25 : 0,5 : 0,25$).
Kết luận: Quần thể này chưa (không) ở trạng thái cân bằng Hardy – Weinberg. Khi các cá thể $Aa$ giao phối ngẫu nhiên với nhau, thế hệ sau sẽ phân li thành tỉ lệ $1\,AA : 2\,Aa : 1\,aa$ (tức $0,25 : 0,5 : 0,25$), lúc đó quần thể mới đạt cân bằng.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.