Giải Bài 4 trang 127 SGK Sinh học 12
Đề bài
Khi nghiên cứu sự phân bố của muỗi vằn (Aedes aegypti) gây bệnh sốt xuất huyết, người ta thấy chúng phân bố từ vùng vĩ độ cao cho tới vĩ độ thấp. Ruồi Glossina mang kí sinh trùng Trypanosoma gây bệnh ngủ châu Phi phân bố chủ yếu ở vùng nhiệt đới châu Phi. Em có nhận xét gì về giới hạn nhiệt độ của hai loài côn trùng này?
Lời giải
Nhận xét về giới hạn sinh thái đối với nhân tố nhiệt độ của hai loài:
a) Muỗi vằn (Aedes aegypti):
Muỗi vằn phân bố rộng, từ vùng vĩ độ cao cho tới vĩ độ thấp. Các vùng vĩ độ khác nhau có nền nhiệt độ rất khác nhau (vĩ độ cao lạnh, vĩ độ thấp nóng). Việc loài này tồn tại được trên một dải vĩ độ rộng như vậy chứng tỏ giới hạn sinh thái về nhiệt độ của muỗi vằn rộng — khoảng giá trị nhiệt độ mà loài chịu đựng được lớn. Đây là loài rộng nhiệt (rộng nhịêt độ), nên khu phân bố rộng.
b) Ruồi Glossina (mang kí sinh trùng Trypanosoma):
Ruồi Glossina chỉ phân bố chủ yếu ở vùng nhiệt đới châu Phi — là vùng có nền nhiệt độ cao và tương đối ổn định. Loài chỉ tồn tại trong một khoảng nhiệt độ hẹp đặc trưng cho vùng nhiệt đới, chứng tỏ giới hạn sinh thái về nhiệt độ của ruồi Glossina hẹp. Đây là loài hẹp nhiệt, nên khu phân bố hẹp.
Kết luận chung:
Loài có giới hạn sinh thái rộng đối với nhiệt độ (rộng nhiệt) thì vùng phân bố rộng (muỗi vằn); loài có giới hạn sinh thái hẹp đối với nhiệt độ (hẹp nhiệt) thì vùng phân bố hẹp (ruồi Glossina). Qua đó cho thấy giới hạn sinh thái về nhiệt độ có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phân bố của sinh vật.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.