Giải Câu hỏi 1 trang 130 SGK Sinh học 12
Đề bài
Hãy lấy một số ví dụ về các mối quan hệ hỗ trợ và quan hệ cạnh tranh ở động vật, thực vật.
Lời giải
a) Ví dụ về quan hệ hỗ trợ (các cá thể cùng loài sống dựa vào nhau, giúp quần thể khai thác nguồn sống tốt hơn, chống lại điều kiện bất lợi và kẻ thù):
*Ở thực vật:*
- Các cây thông nhựa (hoặc cây liền rễ) mọc gần nhau thường có hiện tượng liền rễ, nhờ đó sinh trưởng nhanh hơn, chịu hạn và chịu gió tốt hơn so với những cây sống riêng rẽ.
- Cây tre, cây nứa, cây bạch đàn sống thành bụi, thành khóm giúp chắn gió, giữ ẩm cho đất và chống đổ khi gió bão.
*Ở động vật:*
- Đàn chó rừng (sói) hỗ trợ nhau khi săn mồi nên bắt được con mồi lớn và tự vệ tốt hơn khi đi riêng lẻ.
- Bồ nông xếp thành hàng khi kiếm ăn bắt được nhiều cá hơn so với bồ nông kiếm ăn một mình.
- Trâu rừng sống thành bầy đàn nên có khả năng tự vệ, chống lại kẻ thù (sư tử, hổ) hiệu quả hơn.
b) Ví dụ về quan hệ cạnh tranh (xuất hiện khi mật độ cá thể quá cao, nguồn sống trở nên khan hiếm):
*Ở thực vật:*
- Khi trồng dày, các cây cùng loài cạnh tranh nhau về ánh sáng, nước và muối khoáng, dẫn đến hiện tượng tự tỉa thưa — một số cây nhỏ, yếu bị chết, chỉ còn lại các cây khỏe.
*Ở động vật:*
- Khi thiếu thức ăn, các cá thể cá cùng loài cạnh tranh nhau về mồi; ở một số loài cá, cá lớn có thể ăn trứng hoặc con non cùng loài.
- Nhiều loài thú (hổ, báo, sư tử) cạnh tranh nhau về nơi ở và vùng lãnh thổ; con khỏe chiếm được lãnh thổ, con yếu phải di cư đi nơi khác.
*Ý nghĩa:* Cả quan hệ hỗ trợ và quan hệ cạnh tranh đều là các mối quan hệ giữa các cá thể trong quần thể, giúp quần thể tồn tại và phát triển ổn định, phù hợp với khả năng cung cấp nguồn sống của môi trường.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.