Sách giáo khoa Sinh học 12

Giải Câu hỏi trang 61 SGK Sinh học 12

Bài 12. Đột biến nhiễm sắc thể   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một người có kiểu hình nữ giới nhưng có cặp NST giới tính là XY. Tuy nhiên, NST Y có chiều dài ngắn hơn so với bình thường. Hãy giải thích tại sao người này lại có kiểu hình nữ.

Lời giải

Phân tích đề:

- Người này có cặp NST giới tính là XY → về mặt NST thì đây là bộ NST của giới nam.
- Tuy nhiên NST Y lại ngắn hơn bình thường → đã xảy ra đột biến cấu trúc NST dạng mất đoạn: một đoạn của NST Y bị mất đi.

Giải thích:

a) Ở người, giới tính được quyết định bởi gene SRY nằm trên NST Y. Gene SRY mã hóa yếu tố quyết định sự phát triển của tinh hoàn (yếu tố xác định tinh hoàn). Khi gene SRY hoạt động, phôi sẽ phát triển tuyến sinh dục thành tinh hoàn; tinh hoàn tiết hormone sinh dục nam (testosterone) làm cơ thể phát triển theo hướng nam giới.

b) Ở người nêu trong đề, NST Y bị mất đoạn, và đoạn bị mất chính là đoạn mang gene SRY (vì vậy NST Y mới ngắn hơn bình thường). Do không còn gene SRY nên không có tín hiệu quyết định hình thành tinh hoàn.

c) Khi thiếu yếu tố SRY, tuyến sinh dục của phôi sẽ phát triển theo hướng mặc định là buồng trứng (hướng nữ), cơ thể không được định hình theo hướng nam. Vì vậy, mặc dù mang cặp NST giới tính XY, người này vẫn biểu hiện kiểu hình nữ giới.

Kết luận: Nguyên nhân là do đột biến mất đoạn NST Y làm mất gene SRY — gene quyết định sự phát triển của tinh hoàn, nên cơ thể phát triển theo kiểu hình nữ.

Đáp số

NST Y bị mất đoạn mang gene SRY; thiếu SRY nên không hình thành tinh hoàn → cơ thể phát triển theo kiểu hình nữ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.