Giải Luyện tập 2 trang 46 SGK Sinh học 12

Lời giải

## Một số ứng dụng thực tiễn của quy luật Mendel

Quy luật phân li và quy luật phân li độc lập của Mendel là nền tảng lí thuyết được vận dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của đời sống và khoa học.

a) Ứng dụng trong chọn giống cây trồng và vật nuôi

- Dựa vào quy luật phân li và phân li độc lập, nhà chọn giống dự đoán được tỉ lệ kiểu gen và kiểu hình ở đời con khi biết kiểu gen của bố mẹ (ví dụ lai hai cơ thể dị hợp một cặp gene cho tỉ lệ kiểu hình $3:1$; dị hợp hai cặp gene phân li độc lập cho tỉ lệ $9:3:3:1$), từ đó chủ động chọn cặp lai phù hợp với mục tiêu.
- Sử dụng phép lai phân tích (lai cơ thể mang tính trạng trội với cơ thể đồng hợp lặn) để xác định kiểu gen của cơ thể trội là đồng hợp hay dị hợp: nếu đời con đồng tính thì cơ thể đem lai là đồng hợp, nếu phân tính theo tỉ lệ $1:1$ thì là dị hợp. Nhờ đó thanh lọc, giữ lại cá thể mang kiểu gen mong muốn.
- Áp dụng quy luật phân li độc lập để tổ hợp nhiều tính trạng tốt từ các dòng bố mẹ khác nhau vào cùng một giống (năng suất cao, kháng bệnh, chất lượng tốt…).
- Tạo dòng thuần chủng về các tính trạng mong muốn (bằng tự thụ phấn hoặc giao phối gần qua nhiều thế hệ) làm nguyên liệu cho công tác lai tạo và tạo ưu thế lai.

b) Ứng dụng trong y học và tư vấn di truyền

- Dựa vào quy luật phân li, có thể xác định kiểu gen của các thành viên trong gia đình thông qua phân tích phả hệ.
- Tính được xác suất sinh con mắc bệnh di truyền do gene lặn (ví dụ bạch tạng, phenylketo niệu…) khi cả bố và mẹ đều dị hợp mang gene lặn: xác suất con mắc bệnh là $\frac{1}{4}$. Từ đó tư vấn di truyền, tư vấn hôn nhân và kế hoạch sinh sản hợp lí.
- Góp phần phòng ngừa và hạn chế bệnh, tật di truyền trong cộng đồng qua sàng lọc trước hôn nhân, trước sinh.

c) Ứng dụng trong nghiên cứu khoa học

- Quy luật Mendel là cơ sở lí luận để nghiên cứu sự di truyền của các tính trạng đơn gene, là nền tảng cho di truyền học hiện đại (di truyền học phân tử, công nghệ gene).

Đáp số